شگردهاي تبليغاتي و منابع مالي داعش چگونه است؟
از انتشار ويدئوهاي مربوط بهسر بريدن گروگانها به دست جهاديهاي بريتانيا در سوريه گرفته، تا پيامهاي تويتري پيكارجويان بريتانيايي كه خواهان حمايت از شبهنظاميان موسوم به " دولت اسلامي "شدهاند، جامعه مسلمانان در بريتانيا و بلكه در تمام اروپا را ناراحت ونگران كرده است. آنها در عين حال متهم هستند كه تاكنون به اندازه كافي عليه كساني كه نام دين آنها را لكهدار كردهاند، سخن نگفتهاند.
يك امام جمعه: " فكر ميكنم بهترين توصيف براي داعش اين است كه آنها را كاوبوي بناميم. آنها اسلام را نمايندگي نميكنند و صلاحيت اين كار را ندارند. و امام جمعهاي ديگر: " من بهعنوان يك مسلمان سني، نميتوانم خلافت داعش را بپذيرم. من داعش را يك سازمان تروريستي ميدانم".
شوكت وارايك از جامعه مسلمانان بريتانيا: " جامعه مسلمانان بريتانيا، بر سر ارسال پيامي بر ضدافراط گرايي در داخل خود تبادل نظر كرده است. اما آنچه اكنون لازم است، صحبت در اين مورد در بيرون از جامعه مسلمانان است. اين جنگي غيرمتعارف است كه كسي پيش از اين هرگز به چنين شكلي راه نيانداخته بود. اين جنگي تبليغاتي است كه از سوي كانالهاي ارتباطي هر دو طرف در آن دميدهميشود. اما ايده ارسال پيام مستقيم جامعه مسلمانان به مردم، مثلاً روي تلفن آنها و بهنحوي كه بدون فيلتر بتوانند به پيام دسترسي داشته باشند، ايده بينظيري است".
اما آيا جامعه مسلمانان بريتانيا يا اروپا ميتواند با گروهي رقابت كند كه انتشار ويديوهاي آنها چه مربوط به كشتار انسانها و چه استخدام نيروهاي تازه، پشت رهبران جهان را لرزانده و تصاوير خشونت آفريني آنها به يمن شبكههاي اجتماعي همه جا گسترده است؟ بعضي از ويديوهاي داعش كيفيتي بسيار بالا در حد توليد هاليوودي دارند، اما " جيمي بارتلت "كه كتابي در اين باره به نام " شبكه شيطاني "نوشته، ميگويد كيفيت آنها بالاست اما پول زيادي صرف آن نشده است.
جيمي بارتلت: " هزينه توليد با كيفيت بالاي ويديوها و هزينه توزيع آنها، اكنون به ياري شبكههاي اجتماعي بسيار بسيار پايين است. كاري بسيار ارزان است اگر توجه داشته باشيم كه بسياري از كساني كه كارهاي رسانهيي داعش را انجام ميدهند، جوانان اروپايي هستند كه پس از توليد محتواي مناسب ميدانند چگونه با آن و از طريق رسانههاي اجتماعي كمپين راه بياندازند. تنها تفاوت كه باعث شگفتي ما شده اين است كه آنها يك گروه اسلامياند".
اين شبكه رسانههاي اجتماعي براي راهانداختن جنگ، توسط گروهي اداره ميشود كه خواهان ايجاد خلافت اسلامي به شيوه قرن هفتم هستند. طنزي در اين مسأله نهفته كه از چشم " ارين سالتمن "تحليلگر افراط گرايي آنلاين به دور نمانده است. او ادعا ميكند كه تبليغات داعش، محصولي قرن بيستو يكمي است.
ارين سالتمن: " با انتشار هر ويديوي تازهيي آنها ويرايش خود را تغيير ميدهند. آنها بر اساس واكنش بينالمللي نسبت به ويديوي قبلي تلاش ميكنند تا از خود تصويري متفاوت ارائه كنند. همانگونه كه ميبينيد، اخيراً كمتر دست بهسر بريدن زدهاند، زيرا درك كردهاند كه رسانههاي بينالمللي عليه آنها، عليه تبليغاتشان و عليه استخدام نيروهايشان، فعال شدهاند. آنها از قربانيانشان بهعنوان ابزاري براي جلب حمايت بيشتر از روايت مذهبيشان استفاده ميكنند".
تام كيتينگ، يك بانكدار و سرمايهگذار است كه كه در مورد تأمين مالي سازمانهاي تروريستي مطالعه كرده است. او با اين نكته توافق دارد كه گروه موسوم به دولت اسلامي، نه تنها از نظر رسانههاي اجتماعي، بلكه از نظر تأمين مالي نيز بسيار زرنگ و دانا است. او برآنست كه داعش در آغاز و هنگام تسخير بخشهاي كوچكي از عراق، از طريق قاچاق و اخاذي، پول زيادي جمع كردند. اما بايد دانست كه آنها از اشتباهات القاعده نيز بسيار آموختهاند.
تام كيتينگ: " فكر ميكنم از نگاه رسانهاي، گروه موسوم به دولت اسلامي از هيچ جايي نشات نگرفته، اما بايد در نظر داشته باشيد كه سازمان آنها ريشهيي ده- پانزده ساله دارد كه براي تأمين مالي و پايهگذاري قدرت خود سالها وقت داشته و هشيارانه درسهايي در اين زمينه آموختهاند. يكي از اين درسها اين است كه شما قبل از گسترش نهضت خود به منابع مالي قابل اطمينان نياز داريد. اين يكي از دلايلي بود كه القاعده را در عراق فلج كرد. اگر بهعملكرد آنها در تأمين مالي نگاه كنيد، خواهيد ديد كه از رابطه و فنون مديريت مالي شركتهاي كوچك و بزرگ در بلعيدن سرمايههاي نقد نيز درسهايي آموختهاند. از اين نظر، براي آنها در دست گرفتن كنترل شهرها و ميدانهاي نفتي اهدافي پر جاذبهاند".
تخمين زدهميشود كه داعش ثروتي حدود يك و نيم ميليارد يورو در اختيار دارد. اين پولي است كه با آن سلاح ميخرد و اهداف دولت اسلامي را به پيش ميبرد.
افضل اشرف عضو سابق ارتش بريتانيا است كه مدتي در عراق بوده است. باور او اين است كه داعش بيش از همه از اشتباهات القاعده آموخته است.
افضل اشرف: " علت غلبه داعش بر القاعده اين است كه داعش آنچه را كه القاعده نتوانست به دست آورد، به چنگ آورد. آنها مناطقي را به قلمروي خود آوردند كه ميتوانستند آنها را كنترل كنند. ابتدا بر مناطق كوچكي مسلط شدند و سپس با حمله به عراق قلمروي خود را گسترش دادند. آن هم نه صرفاً با اتكا به نيروي نظامي خود، بلكه با اتكا به شكست ارتش عراق در اينكه بتواند يك نيروي دفاعي موثر باشد. آنها از بياعتباري سياسي و نظاميدولت عراق استفاده كردند و كنترل سرزمينهاي زيادي را به دست گرفتند و اين احساس آمادگي را يافتند كه اعلام دولت اسلامي و حتي خلافت اسلاميكنند".
بازداشتن گروه موسوم به دولت اسلامي از گسترش ريشههاي خود، در مركز اهداف حملات هوايي ائتلاف تحت رهبري آمريكا است. اما آيا اين كافي است؟ داعش ثابت كرده كه هم انعطاف پذير و هم بيرحم است. از نظر بعضي، قطع شريانهاي مالي آن، تنها راهحل است....».
سايت يورونيوز 11 مهر 1393 ـ 3 اكتبر 2014