جهان
۱۶ مهر ۱۳۹۳
از بين بردن داعش بدون مقابله كردن با بشار اسد، بيفايده است
داوود اوغلو: اين لازم است ولي كافي نيست. البته كه اين حملات هوايي براي ضعيف كردن داعش لازم است. ولي اگر يك استراتژي همهجانبه اتخاذ نكنيم، بعد چه كار خواهيم كرد؟ اگر ما داعش را نابود كنيم، يك سازمان تروريستي ديگر واردميشود.
گوينده : آمريكا ميگويد كه قصد ندارد رژيم حاكم را مورد هدف قرار بدهد، شما ميخواهيد به آمريكا چه بگوييد؟ من در مورد علاقه شما به ايجاد منطقه پرواز ممنوع و يا ايجاد منطقه امن شنيدهام.
داوود اوغلو: وقتي كه از سلاح شيميايي در سوريه استفاده شد ما بهطور رسمي از تمامي متحدين خود خواستيم تا يك سياست كاملاً تيزتر برعليه رژيم سوريه اتخاذ كنند. چون اين سياستهاي فرقهاي باعث ايجاد خلأ شدند كه داعش از آنها استفاده كرد. بهخاطر همين اگر امروز ما داعش را در كوباني مجازات كنيم ولي گامهاي بعدي را برنداريم احتمال دارد كه در آينده مشكلات بسيار بيشتري ايجاد شود. ما بايد بسيار هوشيار باشيم. ...چرا ما خواهان منطقه پرواز ممنوع هستيم؟ چون ديگر كافي است. نزديك به ۱.۶ ميليون پناهنده در تركيه حضور دارند. هر روز هم بيشتر ميآيند. حتي امروز هم نزديك به دو هزار تن از كوباني آمدند. وقتي كه شما به آمار نگاه ميكنيد متوجهميشويد كه پناهندگان بهخاطر حملات هوايي رژيم حاكم افزايش يافتند، و همچنين بهخاطر موشكهاي اسكات و بمبهاي بشكهاي. ...اين چه چيزي را به شما نشان ميدهد؟ اگر شما ميخواهيد به بحران انساني پايان بدهيد، لازم است تا به حملات هوايي و بمبارانهاي سنگين پايان بدهيد. اين براي تركيه بسيار مهم است. چون در گام بعدي بسيار حياتي است. فرض كنيد كه داعش را نابود كرديد، هرچند كه مشكل است، ولي در روز بعد رژيم حاكم شروع به حملات هوايي در حلب و ديگر شهرها ميكند كه اين باعث شروع يك موج بسيار عظيمتر بحران انساني ميكند.
... ما در همان ابتدا اين درخواست را كرده بوديم. ما خواهان منطقه پرواز ممنوع هستيم. ما خواهان يك منطقه امن در مرزهاي خود هستيم. وگرنه تمامي اين فشارها بر روي دوش تركيه و ديگر كشورهاي همسايه اضافه خواهند شد.
گوينده : من گيج شدم چون ساليان است كه تركيه در مورد كمك كردن به اپوزيسيون ميانه رو در سوريه صحبت كرده است. نخستوزير آن زمان شما اردوغان، به من گفت كه اين سياست شما است تا به آنها كمك كنيد. ما ميدانيم كه آمريكا تلاش كرده است تا تسليحات ارسال كند. خوب اين تسليحات از كجا عبور ميكند؟ از اينجا عبور ميكند. آنها (ارتش آزاد) در اينجا آموزش ميبينند.
داوود اوغلو: متأسفانه هيچ حمايت جدي از سوي دوستان سوريه براي اين گروهها صورت نگرفته است. بسياري از اين گروهها در حين جنگ با ارتش سوريه تسليحات خود را بهدست آوردند و يا اين كه وقتي كه از ارتش سوريه جدا شدند آن را با خود آوردند. ما هرگز پنهان نكرديم كه داريم به هر شكل از اپوزيسيون ميانه رو سوريه كه همان ائتلاف ملي سوريه است حمايت ميكنيم. اگر متحدين ما و كشورهاي دائمي شوراي امنيت به مشاورت ما گوش فرا ميدادند و از اپوزيسيون ميانه رو حمايت ميكردند و حفاظت ميكردند، امروز ما با چنين بحران عظيمي از سوي داعش روبهرو نميبوديم.
گوينده : حرفهاي بسياري الآن در واشنگتن زده ميشود كه اطلاعات آمريكا و يا ديپلماتهاي آمريكايي بهطور كامل ظهور داعش و وضعيت بسيار بد ارتش عراق را درك نكردند، كه خود رئيسجمهور اوباما هم به اين موضوع اشاره كرده است. آيا تركيه به آمريكا در مورد ظهور داعش و وضعيت ارتش عراق هشدار داد؟
داوود اوغلو: بله، ما بارها به همكاران اروپايي و آمريكايي خود گفتيم كه اگر هيچ راهحلي براي اين جنايتها عليه بشريت كه توسط رژيم سوريه انجامميشود وجود نداشته باشد، افراطگرايي رشد خواهد كرد. در آن زمان هيچ اسمي از داعش برده نميشد ولي ما داشتيم اين موضوع را به آنها ميگفتيم. از نظر انساني اين واقعاً دردناك است كه 300هزار تن به هر شكل ممكن، حتي تسليحات شيميايي قتلعام شدند. ما گفتيم كه تسليحات شيميايي مرز سرخ است. ولي او از تسليحات شيميايي استفاده كرد، چه اقدامي برعليه او صورت گرفت؟
گوينده : منظور شما اسد است؟
داوود اوغلو: بله اسد. او همچنين از بمبهاي بشكهاي و موشكهاي اسكات در مناطق شهري استفاده كرد و ما هيچ كاري نكرديم. او با استفاده از گرسنگي مردم را كشت. او مناطق شهري را محاصره كرد و آنها را گرسنه نگاه داشت. شما خودتان در برنامه خود 50هزار عكس نشان داديد كه با اين روشها توسط رژيم سوريه كشته شدند. همه سكوت پيشه كردند.
.... ولي حالا بهخاطر اين كه هيچ واكنشي به جنايتهاي او صورت نگرفت، داعش از اين فضا استفاده كرد و به مردم گفت كه جامعه بينالمللي از شما حفاظت نميكند، هيچكسي از شما حفاظت نميكند، تنها من ميتوانم از شما حفاظت كنم، آن هم با روشهاي خودم. ...اين منبع داعش بود. ما در تمامي مراحل هشدار داديم، آن هم نه تنها آمريكا بلكه به جامعه جهاني هم هشدار داديم كه توفان در راه است و بايد كاري كرد ولي هيچ كاري برعليه رژيم اسد صورت نگرفت. حالا هم اين براي ما تعجبآور و شوكهكننده است كه برخي از رهبران پيشنهاد ميكنند كه ما بايد با رژيم سوريه همكاري كنيم. همكاري با يك سلطان برعليه سلطاني ديگر نبايد روش جامعه جهاني باشد.
گوينده : آيا شما اختلافات خود با معاون رئيسجمهور بايدن را حل كرديد؟ چون رئيسجمهور اردوغان گفته "اگر او معذرت خواهي نكند براي من به تاريخ خواهد پيوست. " من اطلاع دارم كه حالا گفتگوهايي ميان معاون رئيسجمهور بايدن و رئيسجمهور تركيه اردوغان صورت گرفته است. آيا همه چيز خوب پيش رفته است؟
داوود اوغلو: اين واقعاً براي ما بسيار نگرانكننده بود. ما همه چيز را براي دوستان آمريكايي خود توضيح داديم. يك دفعه بعد از اين همه ملاقاتهاي مثبت، رهبري از كشور متحدي مانند آمريكا ما را متهم ميكند، خوب اين براي ما هم غيرقابلقبول و هم غيرقابل باور بود. من به سرعت پاسخ دادم كه اين غيرقابلقبول است و هيچكسي نميتواند تركيه را بهخاطر اشتباهاتي كه پنج عضو دائمي شوراي امنيت انجام دادهاند مقصر بداند. چون آنها در سازمان ملل به چنين بحران انساني پاسخ ندادند و اين در حالي است كهما داريم پناهندگان بسياري را ميپذيريم.
...گوينده: آيا منظور شما اين است كه تركيه حاضر است تا تحت شرايط خاصي به سوريه نيرو اعزام كند؟
داوود اوغلو: اگر ديگران هم كار خود را انجام بدهند.
گوينده: پس يكي از شرايط شما اين است كه ضعيفتر كردن رژيم اسد هم بايد بخشي از طرح باشد؟
داوود اوغلو: البته، چون ما بر اين باوريم كه اگر اسد با اين سياستهاي خشونتآميز خود در دمشق باقي بماند، در صورت كنار رفتن داعش، يك سازمان افراطي ديگر وارد خواهد شد. اگر اسد به سياست فرقهگرايي و قتلعام مردم ادامه بدهد و جامعه بينالمللي هم هيچ كاري نكند اين يك نمونه بسيار بد براي كشورهاي ديگر هم خواهد بود تا آنها هم همين كار را بكنند. پس رويكرد ما بايد يك استراتژي همهجانبه، گسترده و تركيبي باشد. نه اين كه تنها نظر سنجيهاي جوامع خود را راضي كنيم و تنها يك سازمان تروريستي را مجازات كنيم. بلكه تمامي تهديدات تروريستي آينده را هم نابود كنيم و همچنين تمامي جنايتهاي وخيم عليه بشريت كه توسط رژيم حاكم صورت گرفته است را نابود كنيم.
گوينده : درك ميكنم. در مورد شهر كوباني ميخواهم سؤال كنم، چون صداهاي بسياري بلند شد كه تركيه بايد در دفاع از كوباني كمك كند. شايد كه آنها كرد باشند و شما آنها را دشمن محسوب كنيد، ولي اگر اين كار را نكنيد اين ميتواند باعث ايجاد مشكل ميان كردها در كشور خودتان شود. همچنين از نظر انساني هم بهتر خواهد بود كه شما اين كار را بكنيد. آيا شما آماده هستيد تا كوباني را نجات بدهيد؟
داوود اوغلو: ما هر كار ممكني را انجام خواهيم داد تا به مردم كوباني كمك كنيم، چون آنها برادران و خواهران ما هستند. ما بهعنوان كرد، تركمان و عرب به آنها نمينگريم. ولي اگر نياز به دخالت در كوباني است ما داريم ميگوييم كه نياز به دخالت در تمام سوريه است. اين يعني كل مرز ما».
تلويزيون سي ان ان14 مهر 1393 - 6 اكتبر 2014