اردوغان؛ از حزب عدالت و توسعه تا رياست جمهوري

رجب طيب اردوغان در جلسه وداع با حزب متبوعش گفت :«دقيقا ۱۳ سال است كه من از اين تريبون با شما صحبت مي‌كنم. هيچ كس جاودانه نيست. مسأله مهم اين است كه خاطره خوبي از خود به‌جاي بگذاريم». شكي نيست كه اردوغان تنها قصد ندارد كه خاطره خوبي از خودش بر جاي بگذارد بلكه او مي‌خواهد كه سلطه‌اش را بر حزب متبوعش حفظ كند. حزب عدالت و توسعه بر خاكسترهاي حزب رفاه نجم الدين اربكان، در ۱۴ اوت ۲۰۰۱ ميلادي با مشاركت نسل جواني از سياستمداران مدرن به رهبري اردوغان متولد شد. اين حزب خود را حزبي دموكرات و محافظه كار معرفي كرده است. احترام به حقوق و آزاديهاي اساسي مردم، ايدئولوژيي است كه اين حزب برگزيده است. حزب در انتخابات عمومي سال ۲۰۰۲ پيروز و دو سوم كرسي‌هاي پارلمان را به‌دست آورد. در سال ۲۰۰۳ اردوغان نخست‌وزير تركيه شد و همزمان رهبري حزب عدالت و توسعه را نيز حفظ كرد. حزب اردوغان كه رهبري كشوري لائيك را به‌دست آورد، از اسلام سياسي حمايت مي‌كرد اما حزب عدالت و توسعه اين عنوان را قبول ندارد. در برنامه‌اين حزب هيچ اشاره‌يي به اسلام نشده است. آنها با گفتماني اجتماعي به قدرت رسيدند و بتدريج ليبرال و ليبرال‌تر شدند. در سال ۲۰۰۸ حزب از چند واقعه آسيب ديد. آنها به اسم آزاديهاي اساسي و دموكراتيك، براي لغو ممنوعيت روسري در دانشگاهها تلاش كردند اما تقاضاي آنها با مخالفت دادگاه قانون اساسي روبه‌رو شد. در همين سال تقاضا براي ممنوعيت فعاليت حزب عدالت و توسعه به‌خاطر برهم زدن نظام لائيك تركيه از سوي ديوان عالي‌تركيه مورد قبول قرار نگرفت و اين حزب توانست به فعاليتش ادامه دهد. پنج سال بعد، اولين زنان محجبه وارد پارلمان شدند. براي نخستين بار در تاريخ جمهوري لائيك تركيه، زنان مسلمان مجاز به پوشيدن حجاب در پارلمان و مشاغل دولتي شدند. تغييراتي كه خشم طرفداران لائيسيته را در پي داشت، همانند اعتراضاتي كه سال گذشته دانشجويان در مخالفت با حذف خوابگاههاي مختلط دختران و پسران در دانشگاههاي دولتي برپا كردند. موضوع ديگري كه مورد اعتراض قرار گرفت افزايش كنترل اينترنت توسط دولت بود. اعتراضها به سياستهاي اردوغان تنها از خارج حزب نبود. در سالهاي اخير، روابط ميان نخست‌وزير و عبدالله گل رئيس‌جمهوري تيره شده بود. عبدالله گل كه او نيز از پايهگذاران حزب عدالت و توسعه است اردوغان را به‌خاطر گرايشات استبدادي مورد سرزنش قرار داده است. عبدالله گل بعد از پايان رياست‌جمهوري به حزب بازگشته و چالش بزرگ بعدي در حزب عدالت و توسعه ممكن است جنگ قدرت ميان اين دو مرد باشد». سايت يورونيوز5شهریور93ـ27اوت2014