جهان
۲۴ آبان ۱۳۹۳
احتمال اتحاد داعش و القاعده
آنها هم اكنون در استان الانبار و در يكي از پايگاههاي اصلي عراق هستند، اين پايگاه كه حدود 160 كيلومتر با بغداد فاصله دارد زير آتش داعش بوده است. مأموريت آنها آماده كردن نيروهاي عراقي است و الزاماً نبرد دوشادوش آنها نيست. با خبرنگار ارشد امنيت ملي، جيم شوتو گفتگويي در اين باره داريم.
اين مكان، بخش خطرناكي از عراق است كه اكنون دست كم 50تن از نيروهاي آمريكايي روي زمين در الانبار حضور دارند و بسياري ديگر در راه هستند.
شوتو: اين يك گروه ارزيابي است كه براي مشاوراني كه رئيسجمهور در انتهاي هفته گذشته اعلام كرد، آماده سازيها را انجام ميدهند. درباره اين موضوع هم خبرهاي خوب وجود دارد و هم خبرهاي بد. خبر بد اين است كه داعش بخش بزرگي از الانبار را تصاحب كرده است. كاملاً واضح است كه عراقيها براي بيرون راندن آنها نياز به كمك دارند. اين مشاوران به آنجا ميروند تا به آموزش نيروهاي عراقي، براي اينكه بتوانند اين مأموريت را انجام دهند، كمك كنند. وقتي رئيسجمهور اعزام اين 1500 نيرو را اعلام كرد، اين نيروها فقط به الانبار نخواهند رفت، بلكه آنها به شمال بغداد، به پايگاهي كه در آنجا قرار دارد، و به چندين پايگاه متعلق به لشكرهاي عراقي و كردي در نقاط مختلف كشور نيز خواهند رفت، تا به آنها نيز براي بيرون راندن داعش مشاورت داده و كمك كنند.
خبر خوب اين است كه مقامات آمريكايي ميگويند، اگر عراقيها خودشان نميايستادند و با داعش مقابله نميكردند، ما اين كار را نميكرديم. و ما شاهد برخي شواهد اين امر بودهايم. همين ديروز عراقيها حملات هوايي خودشان را در راستاي مرز سوريه به اجرا درآوردند. اينها علائم است، ولي هنوز راه زيادي در پيش است.
مجري: ولي الآن گزارش ناراحت كنندهيي در "ديلي بيست" (Daily Beast) وجود دارد كه ميگويد ممكن است داعش در حال گفتگو براي ادغام شدن با القاعده باشد. ما ميدانيم كه اين دو گروه قبلاً از هم جدا شده بودند، زيرا داعش حتي براي القاعده هم بيش از حد افرطي بود. ولي الآن نوعي تلفيق ممكن است در حال شكلگيري باشد؟
شوتو : اين مورد جالبي است، چون به نظر ميرسد گروه جدا شده، گروه اصلي را ميبلعد. داعش كه چند سال پيش بهعنوان القاعده عراق شروع بهكار كرد، شاخهاي از القاعده بود و شريك كوچكتر اين اتحاد بود. سپس آنها از هم جدا شدند و القاعده تصور ميكرد داعش بيش از حد افراط ميكند، و حتي براي القاعده هم بيش از حد تند رو بود، اگر بتوانيد چنين چيزي را تصور كنيد. ولي ممكن است الآن نوعي مصالحه بين آنها بهوجود آمده باشد، به اين صورت كه امروز داعش بازيگر برجستهتر است. اگر به اعداد و ارقام نگاه كنيد، اين اعداد و ارقام نتيجه موفقيت آنهاست. همينطور كه آنها سرزمينهايي را در سوريه و عراق تصرف ميكنند، توانستهاند با نرخ هزار نفر در هر ماه، جنگجويان خارجي را به سوي خود جلب كنند. اين ميزان از موفقيت به آنها نقش رهبريكننده داده است و ميشود استدلال كرد كه القاعده به ميزاني به داعش نياز دارد.
مجري: ما شاهد آن بودهايم كه داعش پيشرويهاي زيادي در عراق و سوريه انجام داده است. و اكنون گزارشات بسيار نگران كنندهاي وجود دارد كه ممكن است هدف بعدي آنها، بزرگترين و مهمترين كشور عربي يعني مصر باشد.
شوتو: شكي در آن نيست. اين مورد ديگري است كه در آن موفقيت داعش پاداش بيشتري براي آن به ارمغان ميآورد. به همين خاطر است كه جنگجويان خارجي براي پيوستن به داعش به سوريه و عراق ميروند. بهويژه كه الآن با وجود كارزار هوايي آمريكا عليه داعش، در عمل داعش بهرغم قدرت عظيم ارتش آمريكا، در مقابل غرب ايستاده است. چيز جالب توجه اين است كه مادامي كه اين گروهها با هم متحد ميشوند، شما كشورهاي بيشتري را در منطقه شاهد خواهيد بود كه داعش را يك تهديد محسوب خواهند كرد. منجمله مصر كه در اين صورت وارد مقابله با آن خواهد شد. ما اين را به ميزاني در گستردگي ائتلافي كه آمريكا تشكيل داده است ديدهايم. در صورتيكه مصر و ساير كشورها نيز به آن بپيوندند، ائتلاف بزرگتري عليه داعش شكل ميگيرد.
مجري: طرح اوباما براي ارسال نيروهاي بيشتر به عراق از سوي جمهوريخواهان به باد حمله گرفته شده است. جان مك كين سناتور آريزونا درك خود از اين مأموريت را به اين صورت جمع زد:
مك كين: اين نوع افزايش تدريجي درگيري در عراق، براي من يادآور جنگ ديگري است كه سالها قبل درگير آن شديم كه جنگ ويتنام بود كه تدريجاً درگيري خود را در آنجا افزايش داديم.
مجري: الآن با سفير سابق آمريكا در سازمان ملل، بيل ريچاردسون گفتگويي داريم.
آيا شما با سناتور مك كين موافق هستيد؟ آنها فقط درباره مشاوران صحبت ميكنند، ولي اگر شما در دهه 60 زندگي كرده باشيد، به ياد ميآوريد كه در ابتدا مشاوران آمريكايي به ويتنام اعزام شدند. در عراق هم در ابتدا 300نفر بودند، بعد 500نفر شدند و بعد 1500نفر. و الآن هم در حدود 3000نفر شدهاند. آيا اين در حال تبديل شدن به يك ويتنام ديگر است؟
بيل ريچاردسون: نه فكر نميكنم. رئيسجمهور به روشني گفته است كه اين مشاوران نقش ثانويه و غير رزمي خواهند داشت. چيزي كه من اميدوارم صورت بگيرد، اين است كه رئيس جديد كميته نيروهاي مسلح، يعني سناتور مك كين، و كنگره، بهصورت دو حزبي، در جلسه كنگره بودجه و مجوزي كه رئيسجمهور نياز دارد را تصويب كنند. ولي از نظر من رئيسجمهور و سناتور مك كين، شركاي قويتري در اين مسئه داعش ميشوند. من هم درباره ارتباط داعش با القاعده نگران هستم، درباره نفوذ آنها به مصر نگران هستم. به نظرم تركيه بايد فعاليتش را بالاتر ببرد. شركاي ما در ائتلاف بايد كار بيشتري در بمبارانها انجام دهند. اين يك تلاش طولاني خواهد بود. و ساده نخواهد بود.
مجري: ايران ميگويد كه آنها نيز علي داعش ميجنگند و تنها دليل اينكه داعش وارد پايتخت نشده، اين است كه ايران از بغداد حفاظت ميكند. آيا شما موافقيد؟ ريچاردسون: من خيلي نسبت به ايران بدبين هستم. من درباره يك توافق جديد هستهاي با ايران هم بدبين هستم، با اينكه صبر خواهم كرد تا جزئيات آن را ببينم. ولي ايران ميتواند احتمالاً يك لنگر باشد، و ميتواند در اين نبرد عليه داعش كمك كننده باشد. من فقط به آنها اعتماد ندارم. به نظر من آنها نيات خوبي ندارند. به نظر من آنها با ما تراز نيستند. من شراكت اساسي كه مورد نياز است را از طرف آنها نميبينم. بنابراين من بدبين هستم و اميدوارم اين توافق جديد هستهاي با ايران، بيشكاف باشد. من تقريباً صد روي صد از سياست خارجي دولت در رابطه با خاورميانه حمايت كردم، ولي نگران اين توافق هستهاي با ايران هستم، اساساً به اين دليل كه اعتماد ندارم ايرانيان به آن عمل كنند.
تلويزيون سي ان ان20 آبان 93 ـ 11 نوامبر 2014
اين مكان، بخش خطرناكي از عراق است كه اكنون دست كم 50تن از نيروهاي آمريكايي روي زمين در الانبار حضور دارند و بسياري ديگر در راه هستند.
شوتو: اين يك گروه ارزيابي است كه براي مشاوراني كه رئيسجمهور در انتهاي هفته گذشته اعلام كرد، آماده سازيها را انجام ميدهند. درباره اين موضوع هم خبرهاي خوب وجود دارد و هم خبرهاي بد. خبر بد اين است كه داعش بخش بزرگي از الانبار را تصاحب كرده است. كاملاً واضح است كه عراقيها براي بيرون راندن آنها نياز به كمك دارند. اين مشاوران به آنجا ميروند تا به آموزش نيروهاي عراقي، براي اينكه بتوانند اين مأموريت را انجام دهند، كمك كنند. وقتي رئيسجمهور اعزام اين 1500 نيرو را اعلام كرد، اين نيروها فقط به الانبار نخواهند رفت، بلكه آنها به شمال بغداد، به پايگاهي كه در آنجا قرار دارد، و به چندين پايگاه متعلق به لشكرهاي عراقي و كردي در نقاط مختلف كشور نيز خواهند رفت، تا به آنها نيز براي بيرون راندن داعش مشاورت داده و كمك كنند.
خبر خوب اين است كه مقامات آمريكايي ميگويند، اگر عراقيها خودشان نميايستادند و با داعش مقابله نميكردند، ما اين كار را نميكرديم. و ما شاهد برخي شواهد اين امر بودهايم. همين ديروز عراقيها حملات هوايي خودشان را در راستاي مرز سوريه به اجرا درآوردند. اينها علائم است، ولي هنوز راه زيادي در پيش است.
مجري: ولي الآن گزارش ناراحت كنندهيي در "ديلي بيست" (Daily Beast) وجود دارد كه ميگويد ممكن است داعش در حال گفتگو براي ادغام شدن با القاعده باشد. ما ميدانيم كه اين دو گروه قبلاً از هم جدا شده بودند، زيرا داعش حتي براي القاعده هم بيش از حد افرطي بود. ولي الآن نوعي تلفيق ممكن است در حال شكلگيري باشد؟
شوتو : اين مورد جالبي است، چون به نظر ميرسد گروه جدا شده، گروه اصلي را ميبلعد. داعش كه چند سال پيش بهعنوان القاعده عراق شروع بهكار كرد، شاخهاي از القاعده بود و شريك كوچكتر اين اتحاد بود. سپس آنها از هم جدا شدند و القاعده تصور ميكرد داعش بيش از حد افراط ميكند، و حتي براي القاعده هم بيش از حد تند رو بود، اگر بتوانيد چنين چيزي را تصور كنيد. ولي ممكن است الآن نوعي مصالحه بين آنها بهوجود آمده باشد، به اين صورت كه امروز داعش بازيگر برجستهتر است. اگر به اعداد و ارقام نگاه كنيد، اين اعداد و ارقام نتيجه موفقيت آنهاست. همينطور كه آنها سرزمينهايي را در سوريه و عراق تصرف ميكنند، توانستهاند با نرخ هزار نفر در هر ماه، جنگجويان خارجي را به سوي خود جلب كنند. اين ميزان از موفقيت به آنها نقش رهبريكننده داده است و ميشود استدلال كرد كه القاعده به ميزاني به داعش نياز دارد.
مجري: ما شاهد آن بودهايم كه داعش پيشرويهاي زيادي در عراق و سوريه انجام داده است. و اكنون گزارشات بسيار نگران كنندهاي وجود دارد كه ممكن است هدف بعدي آنها، بزرگترين و مهمترين كشور عربي يعني مصر باشد.
شوتو: شكي در آن نيست. اين مورد ديگري است كه در آن موفقيت داعش پاداش بيشتري براي آن به ارمغان ميآورد. به همين خاطر است كه جنگجويان خارجي براي پيوستن به داعش به سوريه و عراق ميروند. بهويژه كه الآن با وجود كارزار هوايي آمريكا عليه داعش، در عمل داعش بهرغم قدرت عظيم ارتش آمريكا، در مقابل غرب ايستاده است. چيز جالب توجه اين است كه مادامي كه اين گروهها با هم متحد ميشوند، شما كشورهاي بيشتري را در منطقه شاهد خواهيد بود كه داعش را يك تهديد محسوب خواهند كرد. منجمله مصر كه در اين صورت وارد مقابله با آن خواهد شد. ما اين را به ميزاني در گستردگي ائتلافي كه آمريكا تشكيل داده است ديدهايم. در صورتيكه مصر و ساير كشورها نيز به آن بپيوندند، ائتلاف بزرگتري عليه داعش شكل ميگيرد.
مجري: طرح اوباما براي ارسال نيروهاي بيشتر به عراق از سوي جمهوريخواهان به باد حمله گرفته شده است. جان مك كين سناتور آريزونا درك خود از اين مأموريت را به اين صورت جمع زد:
مك كين: اين نوع افزايش تدريجي درگيري در عراق، براي من يادآور جنگ ديگري است كه سالها قبل درگير آن شديم كه جنگ ويتنام بود كه تدريجاً درگيري خود را در آنجا افزايش داديم.
مجري: الآن با سفير سابق آمريكا در سازمان ملل، بيل ريچاردسون گفتگويي داريم.
آيا شما با سناتور مك كين موافق هستيد؟ آنها فقط درباره مشاوران صحبت ميكنند، ولي اگر شما در دهه 60 زندگي كرده باشيد، به ياد ميآوريد كه در ابتدا مشاوران آمريكايي به ويتنام اعزام شدند. در عراق هم در ابتدا 300نفر بودند، بعد 500نفر شدند و بعد 1500نفر. و الآن هم در حدود 3000نفر شدهاند. آيا اين در حال تبديل شدن به يك ويتنام ديگر است؟
بيل ريچاردسون: نه فكر نميكنم. رئيسجمهور به روشني گفته است كه اين مشاوران نقش ثانويه و غير رزمي خواهند داشت. چيزي كه من اميدوارم صورت بگيرد، اين است كه رئيس جديد كميته نيروهاي مسلح، يعني سناتور مك كين، و كنگره، بهصورت دو حزبي، در جلسه كنگره بودجه و مجوزي كه رئيسجمهور نياز دارد را تصويب كنند. ولي از نظر من رئيسجمهور و سناتور مك كين، شركاي قويتري در اين مسئه داعش ميشوند. من هم درباره ارتباط داعش با القاعده نگران هستم، درباره نفوذ آنها به مصر نگران هستم. به نظرم تركيه بايد فعاليتش را بالاتر ببرد. شركاي ما در ائتلاف بايد كار بيشتري در بمبارانها انجام دهند. اين يك تلاش طولاني خواهد بود. و ساده نخواهد بود.
مجري: ايران ميگويد كه آنها نيز علي داعش ميجنگند و تنها دليل اينكه داعش وارد پايتخت نشده، اين است كه ايران از بغداد حفاظت ميكند. آيا شما موافقيد؟ ريچاردسون: من خيلي نسبت به ايران بدبين هستم. من درباره يك توافق جديد هستهاي با ايران هم بدبين هستم، با اينكه صبر خواهم كرد تا جزئيات آن را ببينم. ولي ايران ميتواند احتمالاً يك لنگر باشد، و ميتواند در اين نبرد عليه داعش كمك كننده باشد. من فقط به آنها اعتماد ندارم. به نظر من آنها نيات خوبي ندارند. به نظر من آنها با ما تراز نيستند. من شراكت اساسي كه مورد نياز است را از طرف آنها نميبينم. بنابراين من بدبين هستم و اميدوارم اين توافق جديد هستهاي با ايران، بيشكاف باشد. من تقريباً صد روي صد از سياست خارجي دولت در رابطه با خاورميانه حمايت كردم، ولي نگران اين توافق هستهاي با ايران هستم، اساساً به اين دليل كه اعتماد ندارم ايرانيان به آن عمل كنند.
تلويزيون سي ان ان20 آبان 93 ـ 11 نوامبر 2014