رسانه ها
۱۶ مرداد ۱۳۹۴
اختلاف متن فارسي و انگليسي توافقنامه و شكافها
درهمين زمان روزنامه ”واشنگتن پست متن كامل وهمه بندها و جزئيات آنرا منتشركرد ازجمله بندهاي مربوط به التزام ايران به توافق و برعليه ويا به نفعش، رفع تحريمها و هرآنچه شامل آن ميشود، فرصتهاي سرمايه گذاريها و فعاليت تجاري، همين طور توضيح درمورد توافقنامه و جزئيات آن و كارهائي كه ايران بايد در مقابل برنامه هسته اي اش انجام دهد ودرصورت مخالفتش با توافقنامه مجازاتهاي مربوط به آن.
پس ازانتشار عمومي توافق، روزنامه ”نيويورك پست“ يادآوري كرد بعداز مقايسه بندهاي انگليسي با نسخه موجود فارسي آن كه روزنامه هاي ايران منتشركرده اند، باكمك گرفتن از يك متخصص زبان فارسي براي مقايسه بين نسخه فارسي و مشابه متن انگليسي توافقنامه، مشاهده شدكه برخي اختلافات مهم بين آنها وجوددارند. اين روزنامه توضيح داد كه در متن فارسي به دقت از انتخاب كلماتي كه ممكن است اين تصور ايجاد كند كه ايران يا جمهوري اسلامي امتيازاتي داده است، اجتناب شده است.
همچنين در نامگذاري خود توافقنامه و چگونگي ارائه آن بين هردو متن اختلاف ماهوي وجود دارد، واين تغيير روي همه كساني كه با آن برخورد ميكنند تاثيرميگذارد،ضمن اينكه كاخ سفيد آنرا برنامه جامع كار مشترك (JCPOA) مي نامد، در رابطه توافقنامه اتمي ايران و دستاوردها و نكات مهم آن كه روي سايت اينترنتي اش گذاشته و نسخه اي ازآنرا براي اطلاع عموم منتشركرده است كه شامل اطلاعات اصلي و عناصرتشكيل دهندة آن مي باشد و طبق آن متن نهائي نوشته شده كه پيشرفت بزرگي كه در مذاكرات بين 1+5 و اتحاديه اروپا و ايران داشته را منعكس ميكند با تاكيد روي جزئيات مهم اجرائي كه در پناه آن مذاكرات انجام شده است، همتاي ايراني در برابر توافق فقط يك بيانيه مطبوعاتي داد بدون ذكر نكات اصلي كه توافق روي آنها انجام شده و موارد باقيمانده كاري كه بايد روي آن انجام شود و بدون آن كه به”جزئيات اجرائي“ اشاره كند، همچنانكه ازطرف آمريكا انجام شد.
مهمترين اختلافات در متن ايراني، استفاده از صيغه هاي متفاوت افعال مي باشد، آنجايي كه ميخواهد التزامات غربيها و ايرانيها را توضيح دهد. ، بعنوان مثال در نسخه انگليسي حول التزامات ايران آمده است «بايد تاسيسات هسته اي فردو به مركز مطالعات هسته اي وفيزيك پيشرفته تبديل شود»، اين نوشته بصورت صيغه صرف نشدني براي مجهول آمده بدون مشخص شدن هرگونه چارچوب زماني، ولي درمتن فارسي حول التزام غربيها، افعال مضارع با صيغه امر بكار برده شده است كه چه بسا دشمني با غرب و الزام يا اجبار التزام غرب در قبال ايران، برداشت شود. براي مثال متن ايراني مي گويد «ملل متحد بايد قطعنامه هاي قبلي خود را ملغي كند ضمن اينكه آمريكا واتحاديه اروپا بايد همه تحريمهاي مالي و بانكي و سپرده و سرمايه گذاري و همه خدمات مربوط به نفت وگاز و پتروشيمي و ساخت خودرو را فورا بردارند».
در شيوه انتشار توافق نيز بين روزنامه هاي آمريكائي و فارسي اختلاف وجود دارد. در حين حال كه اغلب روزنامه هاي آمريكائي چپگرا متعلق به دمكراتها و هواداران اوباما ادعا كردند كه توافق كامل و جامعي بين ايران وآمريكا انجام شده، ولي روزنامه هاي ايراني اصلا اين را مطرح نكرده اند.
علاوه بر اين، ديگر سايتهاي خبري نيز تناقض بين متن انگليسي و ايراني توافق را در برخي از بندهاي آنرا منتشر كرده اند و در حاليكه متن آمريكائي مي گويد«ايران با عدم بكارگيري تجهيزات سانتريفوژ پيشرفته موافقت كرده، و هر يك از دستگاهها ميتواند 10 تا از سانتريفوژ موجود قديمي را استفاده كنند،»، اما در متن ايراني كلاً متفاوت از چنين چيزي آمده است و ميگويد: «مطابق راه حلهايي كه بدست آمد، تجهيزات سانتريفوژ پيشرفته بر اساس طرح 10 ساله به كار خود ادامه خواهند داد».
در جواب سئوال الشرق الاوسط، در مورد علت اختلاف بين دو نسخه وزارتخارجه آمريكا از قول مقامي در اين وزارتخانه گفت توافقنامه به زبان انگليسي فقط معتبر است و مورد اعتماد مي باشد و هيچ توافقنامه رسمي ديگري چه بزبان فارسي يا هر زبان ديگري وجود ندارد. وي افزود تنها توافقنامه موجود قابل اعتماد همان است كه در سايت اتحاديه اروپا وجود دارد، اما هرگونه خلاصه اي از اين توافق يا ترجمه آن غير رسمي و برپايه متن اصلي اعتبار ندارد، وبر عدم وجود هرگونه اختلاف بين نسخه انگليس و فارسي توافقنامه با ايران تاكيدكرد، توافقنامه فقط به زبان انگليسي بوده است.
درهمين مورد ريچارد شميرير سفيرسابق آمريكا در عمان وعضو شوراي سياست گذاري خاورميانه در واشنگتن به شرق الاوسط گفت كه از وجود اختلاف بين دو متن اطلاعي ندارم ولي تاكيد كرد كه هر چيزي كه در متن انگليس آمده باشد رسمي است و بايد بمثابه توافق صورت گرفته به آن نگريست، وطبعا بايد طرف ايراني به آن ملتزم باشد، اگر آنرا بررسي كنيد نبايد هيچ جمله توضيحي يا هرگونه مشابهت و اختلافي در ترجمه متن انگليسي آن به فارسي وجود داشته باشد، همينطور بطور معمول در هرتعداد از بندهاي رسمي آن ودر همه سطوح.
يكي از اعضاي آمريكائي كه در جريان مذاكرات اوليه با ايرانيها و با حضور واسطه هاي عماني حضور داشت گفت در جريان مذاكرات در طرف ايران به ميزان زيادي احتياط و همچنين ترس از اينكه در توافق چيزي به ضرر آنها تمام نشود بارز بود، و توضيح داد كه”مفروض“ است كه اختلاف در متن ترجمه شده فارسي از انگليسي وجود داشته باشد. و اين به دلايل متعددي بر ميگردد كه منجمله ”ايران همچنان در نزاع داخلي بسر مي برد كه ميخواهد براي اقناع رقبايش نسبت به اهميت توافقنامه يا موافقت با آن استفاده كند، بخصوص كه برخي ازمقامات ايراني هنوز به نيات آمريكا شك دارند و همچنين هنوز برخي از ايرانيان افراطيون توافقنامه را بطوركامل رد ميكنند، كما اينكه بسياري از افراد و مخصوصا مؤسسات مذهبي با آن مخالفند. لذا آنچه در متن فارسي است براي اطمينان دادن به آنها و ازبين بردن انتقاداتشان است. البته اين فقط يك پيش بيني است”.
نبيل خوري پژوهشگر شوراي آتلانتيك و مركز بررسي هاي خاورميانه رفيق حريري و رئيس سابق دفتر شرق الاوسط در خاورميانه وجنوب آسيا در وزارتخارجه آمريكا با ما در اين زمينه موافق است و با رجوع به جمله اي دريكي از اسناد ملل متحد توضيح داد كه در اسناد ملل متحدگفته شده «اگر هر گونه اختلافي در قطعنامه اي وجود داشته باشد به نسخه انگليسي آن كه متن اصلي است و رسميت دارد رجوع خواهيم نمود“. وي افزود”ما تفسيرات مختلفي حول زمان رفع تحريمها و دسترسي بازرسان آژانس به هر مكاني كه به آن مشكوك ميشوند مي بينيم“. و توضيح داد همچنين مهم است كه چگونگي اين تفسير را بدانيم، درسطح وسيعي اختلافات وجود دارد، اين توافق بنحو كامل اجرا نميشود مگر اينكه براي اجراي آن حسن نيت و خلوص وجود داشته باشد، بنابراين وهمچنين براي حل مشكلات منطقه به شيوه مسالمت آميز بايد همكاري وجود داشته باشد.
درتعدادي از سايتهاي خبري اين اختلاف را فرصتي براي انتقاد به سياستهاي اوباما و شروعي براي مخالفت با توافق با ايران دانسته اند، ازجمله به سايت خبري آمريكا”باريت ريد“ اشاره ميكنيم كه رئيس جمهور آمريكا را به دروغگوئي در برابر مردم بخصوص دررابطه با توافقنامه متهم كرده با سخنراني تلويزيوني اش حول اعلام خاتمه توافق با ايران، اوباما در ضمن سخنراني اش به ”فتواي صادره از رهبر عالي آيت الله سيدعلي خامنه اي اشاره ميكند كه گفته است برنامه هسته اي ايران تماما صلح آميز است، و اسلام سلاح هسته اي، هم توليد وهم ذخير سازي و بكارگيري آنرا حرام ميداند، همچنين جمهوري اسلامي هرگز بدنبال بدست آوردن چنين سلاحي نبوده است“ ولي برطبق گفته اين سايت خبري، واقعيت آنستكه بطور كلي چنين فتوائي وجود نداشته و هيچ ايراني آنرا نشنيده است، و تاكيدكرده كه تعدادي از نوشته هاي ايراني و عربي اين فتوا را مطرح كرده اند، بعلت اينكه اوباما اين فتوا را شاهد آورده اين سايت به او نسبت دروغگو داده ، واستنتاج كرده كه رئيس جمهورآماده است هر حرف و يا هرچيزي را انجام دهد تا به موافقت كامل با توافق نهائي با ايران برسد و تائيد همگاني را نسبت به آن بدست آورد.
سايت خبري مخصوص دست راستي ها ”فاكس نيوز“ گفت بعداز پيگيري گزارشات رسيده از رسانه هاي حكومت ايران ، مسئولان بلند پايه ايران دولت اوباما را به دروغگوئي در مورد رسيدن به توافق اخير بخاطر سكوت وترس اش از قانونگذاران آمريكائي متهم ميكنند حول آثار مترتب بر توافقي كه ميلياردها دلار جمهوري اسلامي راكه بخاطر برنامه هسته اي موقتا بلوكه شده بود آزادخواهدشد، و نتيجه ميگيرد كه قسمت اعظم صحبتهاي اوباما حول معامله انجام شده دروغ ”بازاري“ و”بازي باكلمات“ ميباشد اين توصيفي است كه سايت دست راستي افراطي ميكند(فاكس نيوز). فرماندار ايالت نيوجرسي كريس كريستي رئيس جمهور باراك اوباما را به دروغ گفتن به آمريكائيها متهم كرد بخاطر تخفيف دادن به تحريمهاي اقتصادي ايران در مقابل استفاده از مواد خام دولتي براي ساخت سلاح هسته اي.
لازم به يادآوري است اين اختلافات نسبت به عدم التزام دقيق به متن انگليسي و فارسي كه باعث جدال شده براي اولين بار نيست، در سال 2013 برخي اختلافات در ترجمه متن در توافقنامه موقتي كه ايران با غرب امضاء كرده بود وجود داشت، درهمان زمان وزير خارجه آمريكا جان كري يادآوري كرده بود بموجب توافقنامه ايران حق غني سازي اورانيوم را ندارد، اما وزير خارجه ايران محمدجواد ظريف كاملا مخالف آنرا يادآوري كرده وگفت ايران حق غني سازي اورانيوم را حفظ ميكند.
پس ازانتشار عمومي توافق، روزنامه ”نيويورك پست“ يادآوري كرد بعداز مقايسه بندهاي انگليسي با نسخه موجود فارسي آن كه روزنامه هاي ايران منتشركرده اند، باكمك گرفتن از يك متخصص زبان فارسي براي مقايسه بين نسخه فارسي و مشابه متن انگليسي توافقنامه، مشاهده شدكه برخي اختلافات مهم بين آنها وجوددارند. اين روزنامه توضيح داد كه در متن فارسي به دقت از انتخاب كلماتي كه ممكن است اين تصور ايجاد كند كه ايران يا جمهوري اسلامي امتيازاتي داده است، اجتناب شده است.
همچنين در نامگذاري خود توافقنامه و چگونگي ارائه آن بين هردو متن اختلاف ماهوي وجود دارد، واين تغيير روي همه كساني كه با آن برخورد ميكنند تاثيرميگذارد،ضمن اينكه كاخ سفيد آنرا برنامه جامع كار مشترك (JCPOA) مي نامد، در رابطه توافقنامه اتمي ايران و دستاوردها و نكات مهم آن كه روي سايت اينترنتي اش گذاشته و نسخه اي ازآنرا براي اطلاع عموم منتشركرده است كه شامل اطلاعات اصلي و عناصرتشكيل دهندة آن مي باشد و طبق آن متن نهائي نوشته شده كه پيشرفت بزرگي كه در مذاكرات بين 1+5 و اتحاديه اروپا و ايران داشته را منعكس ميكند با تاكيد روي جزئيات مهم اجرائي كه در پناه آن مذاكرات انجام شده است، همتاي ايراني در برابر توافق فقط يك بيانيه مطبوعاتي داد بدون ذكر نكات اصلي كه توافق روي آنها انجام شده و موارد باقيمانده كاري كه بايد روي آن انجام شود و بدون آن كه به”جزئيات اجرائي“ اشاره كند، همچنانكه ازطرف آمريكا انجام شد.
مهمترين اختلافات در متن ايراني، استفاده از صيغه هاي متفاوت افعال مي باشد، آنجايي كه ميخواهد التزامات غربيها و ايرانيها را توضيح دهد. ، بعنوان مثال در نسخه انگليسي حول التزامات ايران آمده است «بايد تاسيسات هسته اي فردو به مركز مطالعات هسته اي وفيزيك پيشرفته تبديل شود»، اين نوشته بصورت صيغه صرف نشدني براي مجهول آمده بدون مشخص شدن هرگونه چارچوب زماني، ولي درمتن فارسي حول التزام غربيها، افعال مضارع با صيغه امر بكار برده شده است كه چه بسا دشمني با غرب و الزام يا اجبار التزام غرب در قبال ايران، برداشت شود. براي مثال متن ايراني مي گويد «ملل متحد بايد قطعنامه هاي قبلي خود را ملغي كند ضمن اينكه آمريكا واتحاديه اروپا بايد همه تحريمهاي مالي و بانكي و سپرده و سرمايه گذاري و همه خدمات مربوط به نفت وگاز و پتروشيمي و ساخت خودرو را فورا بردارند».
در شيوه انتشار توافق نيز بين روزنامه هاي آمريكائي و فارسي اختلاف وجود دارد. در حين حال كه اغلب روزنامه هاي آمريكائي چپگرا متعلق به دمكراتها و هواداران اوباما ادعا كردند كه توافق كامل و جامعي بين ايران وآمريكا انجام شده، ولي روزنامه هاي ايراني اصلا اين را مطرح نكرده اند.
علاوه بر اين، ديگر سايتهاي خبري نيز تناقض بين متن انگليسي و ايراني توافق را در برخي از بندهاي آنرا منتشر كرده اند و در حاليكه متن آمريكائي مي گويد«ايران با عدم بكارگيري تجهيزات سانتريفوژ پيشرفته موافقت كرده، و هر يك از دستگاهها ميتواند 10 تا از سانتريفوژ موجود قديمي را استفاده كنند،»، اما در متن ايراني كلاً متفاوت از چنين چيزي آمده است و ميگويد: «مطابق راه حلهايي كه بدست آمد، تجهيزات سانتريفوژ پيشرفته بر اساس طرح 10 ساله به كار خود ادامه خواهند داد».
در جواب سئوال الشرق الاوسط، در مورد علت اختلاف بين دو نسخه وزارتخارجه آمريكا از قول مقامي در اين وزارتخانه گفت توافقنامه به زبان انگليسي فقط معتبر است و مورد اعتماد مي باشد و هيچ توافقنامه رسمي ديگري چه بزبان فارسي يا هر زبان ديگري وجود ندارد. وي افزود تنها توافقنامه موجود قابل اعتماد همان است كه در سايت اتحاديه اروپا وجود دارد، اما هرگونه خلاصه اي از اين توافق يا ترجمه آن غير رسمي و برپايه متن اصلي اعتبار ندارد، وبر عدم وجود هرگونه اختلاف بين نسخه انگليس و فارسي توافقنامه با ايران تاكيدكرد، توافقنامه فقط به زبان انگليسي بوده است.
درهمين مورد ريچارد شميرير سفيرسابق آمريكا در عمان وعضو شوراي سياست گذاري خاورميانه در واشنگتن به شرق الاوسط گفت كه از وجود اختلاف بين دو متن اطلاعي ندارم ولي تاكيد كرد كه هر چيزي كه در متن انگليس آمده باشد رسمي است و بايد بمثابه توافق صورت گرفته به آن نگريست، وطبعا بايد طرف ايراني به آن ملتزم باشد، اگر آنرا بررسي كنيد نبايد هيچ جمله توضيحي يا هرگونه مشابهت و اختلافي در ترجمه متن انگليسي آن به فارسي وجود داشته باشد، همينطور بطور معمول در هرتعداد از بندهاي رسمي آن ودر همه سطوح.
يكي از اعضاي آمريكائي كه در جريان مذاكرات اوليه با ايرانيها و با حضور واسطه هاي عماني حضور داشت گفت در جريان مذاكرات در طرف ايران به ميزان زيادي احتياط و همچنين ترس از اينكه در توافق چيزي به ضرر آنها تمام نشود بارز بود، و توضيح داد كه”مفروض“ است كه اختلاف در متن ترجمه شده فارسي از انگليسي وجود داشته باشد. و اين به دلايل متعددي بر ميگردد كه منجمله ”ايران همچنان در نزاع داخلي بسر مي برد كه ميخواهد براي اقناع رقبايش نسبت به اهميت توافقنامه يا موافقت با آن استفاده كند، بخصوص كه برخي ازمقامات ايراني هنوز به نيات آمريكا شك دارند و همچنين هنوز برخي از ايرانيان افراطيون توافقنامه را بطوركامل رد ميكنند، كما اينكه بسياري از افراد و مخصوصا مؤسسات مذهبي با آن مخالفند. لذا آنچه در متن فارسي است براي اطمينان دادن به آنها و ازبين بردن انتقاداتشان است. البته اين فقط يك پيش بيني است”.
نبيل خوري پژوهشگر شوراي آتلانتيك و مركز بررسي هاي خاورميانه رفيق حريري و رئيس سابق دفتر شرق الاوسط در خاورميانه وجنوب آسيا در وزارتخارجه آمريكا با ما در اين زمينه موافق است و با رجوع به جمله اي دريكي از اسناد ملل متحد توضيح داد كه در اسناد ملل متحدگفته شده «اگر هر گونه اختلافي در قطعنامه اي وجود داشته باشد به نسخه انگليسي آن كه متن اصلي است و رسميت دارد رجوع خواهيم نمود“. وي افزود”ما تفسيرات مختلفي حول زمان رفع تحريمها و دسترسي بازرسان آژانس به هر مكاني كه به آن مشكوك ميشوند مي بينيم“. و توضيح داد همچنين مهم است كه چگونگي اين تفسير را بدانيم، درسطح وسيعي اختلافات وجود دارد، اين توافق بنحو كامل اجرا نميشود مگر اينكه براي اجراي آن حسن نيت و خلوص وجود داشته باشد، بنابراين وهمچنين براي حل مشكلات منطقه به شيوه مسالمت آميز بايد همكاري وجود داشته باشد.
درتعدادي از سايتهاي خبري اين اختلاف را فرصتي براي انتقاد به سياستهاي اوباما و شروعي براي مخالفت با توافق با ايران دانسته اند، ازجمله به سايت خبري آمريكا”باريت ريد“ اشاره ميكنيم كه رئيس جمهور آمريكا را به دروغگوئي در برابر مردم بخصوص دررابطه با توافقنامه متهم كرده با سخنراني تلويزيوني اش حول اعلام خاتمه توافق با ايران، اوباما در ضمن سخنراني اش به ”فتواي صادره از رهبر عالي آيت الله سيدعلي خامنه اي اشاره ميكند كه گفته است برنامه هسته اي ايران تماما صلح آميز است، و اسلام سلاح هسته اي، هم توليد وهم ذخير سازي و بكارگيري آنرا حرام ميداند، همچنين جمهوري اسلامي هرگز بدنبال بدست آوردن چنين سلاحي نبوده است“ ولي برطبق گفته اين سايت خبري، واقعيت آنستكه بطور كلي چنين فتوائي وجود نداشته و هيچ ايراني آنرا نشنيده است، و تاكيدكرده كه تعدادي از نوشته هاي ايراني و عربي اين فتوا را مطرح كرده اند، بعلت اينكه اوباما اين فتوا را شاهد آورده اين سايت به او نسبت دروغگو داده ، واستنتاج كرده كه رئيس جمهورآماده است هر حرف و يا هرچيزي را انجام دهد تا به موافقت كامل با توافق نهائي با ايران برسد و تائيد همگاني را نسبت به آن بدست آورد.
سايت خبري مخصوص دست راستي ها ”فاكس نيوز“ گفت بعداز پيگيري گزارشات رسيده از رسانه هاي حكومت ايران ، مسئولان بلند پايه ايران دولت اوباما را به دروغگوئي در مورد رسيدن به توافق اخير بخاطر سكوت وترس اش از قانونگذاران آمريكائي متهم ميكنند حول آثار مترتب بر توافقي كه ميلياردها دلار جمهوري اسلامي راكه بخاطر برنامه هسته اي موقتا بلوكه شده بود آزادخواهدشد، و نتيجه ميگيرد كه قسمت اعظم صحبتهاي اوباما حول معامله انجام شده دروغ ”بازاري“ و”بازي باكلمات“ ميباشد اين توصيفي است كه سايت دست راستي افراطي ميكند(فاكس نيوز). فرماندار ايالت نيوجرسي كريس كريستي رئيس جمهور باراك اوباما را به دروغ گفتن به آمريكائيها متهم كرد بخاطر تخفيف دادن به تحريمهاي اقتصادي ايران در مقابل استفاده از مواد خام دولتي براي ساخت سلاح هسته اي.
لازم به يادآوري است اين اختلافات نسبت به عدم التزام دقيق به متن انگليسي و فارسي كه باعث جدال شده براي اولين بار نيست، در سال 2013 برخي اختلافات در ترجمه متن در توافقنامه موقتي كه ايران با غرب امضاء كرده بود وجود داشت، درهمان زمان وزير خارجه آمريكا جان كري يادآوري كرده بود بموجب توافقنامه ايران حق غني سازي اورانيوم را ندارد، اما وزير خارجه ايران محمدجواد ظريف كاملا مخالف آنرا يادآوري كرده وگفت ايران حق غني سازي اورانيوم را حفظ ميكند.
الشرق الاوسط 6 اوت 2015