تاگس اشپيگل: برلين بدون آخوند، بدون پسر شاه
سايت روزنامه تاگس اشپيگل برلين 7 فوريه 2026 ساعت 17:50
بدون آخوند، بدون پسر شاه
هزاران نفر در برلین برای ایرانی متفاوت تظاهرات کردند
بعد از ظهر شنبه، هزاران نفر در ناحيه مركزي برلین تظاهرات کردند. آنها همبستگی خود را با مردم ایران ابراز کردند و خواستار افزایش فشار بر دولتهای اروپایی شدند.
آیا آیندهای دموکراتیک برای ایران وجود دارد؟ اشتیاق برای چنین آیندهای قطعاً هزاران نفر را روز شنبه به دروازه براندنبورگ کشاند. پلیس برلین جمعیت حاضر را در ماگزيمم خود 10000 نفر تخمین زد. بسیاری از آنها تبعیدیان ایرانی بودند. آنها نه تنها به دلیل مخالفت با رژیم ملاها، بلکه به دلیل اعتقادشان به اینکه نظم سیاسی پیش از 1979 هیچ راه حلی برای سرزمین مادریشان ارائه نمیدهد، متحد بودند.
سحر سنایی، از سازماندهندگان این اعتراض، به روزنامه تاگس اشپیگل گفت که این تظاهرات «علیه همه اشکال دیکتاتوری در ایران» برگزار شد. او همچنین با بازگشت پسر شاه به قدرت مخالف بود. سنایی گفت: «رضا پهلوی چراغ امید نیست؛ او یک فرصتطلب است که به موج جنبش آزادیخواهی پیوسته است.» او افزود که او با هزینه رژیم ایران خود را ثروتمند کرده است. البته پهلوی میتوانست در انتخابات آزاد در ایران شرکت کند، اما حق نداشت قدرت را به ارث ببرد.
این تظاهرات با هدف ابراز همبستگی با مردم ایران که دهههاست توسط رژیم ملاها به طرز وحشیانهای سرکوب شدهاند، برگزار شد. همچنین قرار بود دولتهای اروپایی برای اقدام علیه این رژیم تحت فشار قرار گیرند. هزاران نفر از مخالفان رژیم در موج اخیر اعتراضات در ایران کشته شدند.
از جمله خواستههای برگزارکنندگان، تعطیلی تمام سفارتخانههای ایران در اتحادیه اروپا بود. آنها همچنین خواستار محاکمه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در دادگاه بینالمللی به دلیل مرگ هزاران معترض شدند. شورای ملی مقاومت ایران مستقر در پاریس از جمله برگزارکنندگان این تجمع بود.
به گفته کمیته همبستگی آلمان برای ایران آزاد، این تظاهرات در مجموع توسط ۳۱۲ انجمن ایرانی از چندین کشور اروپایی حمایت شد. کمی قبل از شروع تظاهرات، دریایی از پرچمهای ایران در مقابل دروازه براندنبورگ به اهتزاز درآمد. بسیاری از مردم جلیقههای زرد با نوشته «ایران آزاد» به تن داشتند.
«شما مقاومت قرن بیست و یکم هستید»، این جملهای بود که چارلز میشل، نخست وزیر سابق بلژیک و رئیس سابق شورای اروپا، خطاب به تظاهرکنندگان گفت. او قول داد که آنها تنها نیستند. «طرف شما، طرف ماست و آینده شما باید آینده مشترک ما باشد.» اروپا درس خود را آموخته بود: این یک توهم بود که فکر کنیم رژیم از طریق اصلاحات تغییر خواهد کرد. سکوت کردن به معنای همدستی با رژیم بود. میشل سه بار از شرکتکنندگان پرسید: «آیا جایگزینی وجود دارد؟» منظور او جایگزینی برای هر دو رژیم شاه و ملا بود. پاسخ قاطع «بله» بود.
میشل تنها شرکتکننده برجسته نبود. پیتر آلتمایر، وزیر سابق دفتر صدراعظم (از حزب دموکرات مسیحی) مستقیماً خطاب به «همشهریان عزیز ایرانی در آلمان» گفت: «شما به ما تعلق دارید.» او با صدایی قاطع فریاد زد: «ما هر کاری خواهیم کرد تا مبارزه شما موفقیتآمیز باشد.» آلتمایر قول داد: «هیچ کشور دیگری در جهان وجود ندارد که با شهروندان خود به اندازه رژیم ملاها در ایران وحشتناک رفتار کند.» تمام امیدها برای اصلاح این رژیم باطل از آب درآمد.
شعارهای تشکر از آلتمایر
پیتر آلتمایر، وزیر سابق دفتر صدراعظم (CDU) نیز خطاب به شرکتکنندگان سخنرانی کرد.
آلتمایر گفت: "تا زمانی که رژیم ملاها وجود دارد، صلح و آزادی در ایران نمیتواند وجود داشته باشد." بنابراین، "تغییر رژیم" ضروری است. کسی فریاد زد: "آفرین!" سخنرانی وزیر سابق دفتر صدراعظم با استقبال خوبی از سوی حضار روبرو شد؛ برخلاف میشل، او چندین بار با تشویق پرشور روبرو شد. آلتمایر در پایان خطاب به تظاهرکنندگان فریاد زد: "شما غلبه خواهید کرد - شما پیروز خواهید شد!". پس از سخنرانی او، شعارهای "متشکرم!" سر داده شد.
«شما در این دنیا جایی ندارید» این را سیاستمدار حزب دموکرات آزاد و وزیر دادگستری سابق، زابينه لويتهويزر اشنارنبرگر، خطاب به ملاها فریاد زد. «این رژیم باید منزوی شود.» او نیز به جمعیت قول داد: «ما آنچه را که در ایران میگذرد فراموش نخواهیم کرد.»
در اين بعد از ظهر، حمایت از تظاهرکنندگان از آن سوی اقیانوس اطلس نیز صورت گرفت. مایک پمپئو، که بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ وزیر امور خارجه دونالد ترامپ بود، در یک پیام ویدیویی گفت: «انشاالله مردم ایران به زودی آزاد خواهند شد. این به نفع ایالات متحده نیز هست.» پس از سخنرانی او شعارهایی با مضمون «متشکرم، متشکرم» سر داده شد.
یک زن به عنوان رئیس جمهور؟
اولین سخنران که از روی سن برای جمعیت سخنرانی کرد، مریم رجوی، پرزيدنت شورای ملی مقاومت ایران بود. بسیاری از شرکتکنندگان پوسترهایی با تصویر او را در دست داشتند. یکی از شرکتکنندگان توضیح داد که رجوی باید پس از سرنگونی رژیم ملاها به عنوان رئیس جمهور موقت خدمت کند. او اظهار داشت: «اما فقط تا زمانی که مردم ایران نماینده جدیدی انتخاب نکردهاند.» رجوی به زبان فارسی صحبت میکرد؛ ترجمه انگلیسی یا آلمانی وجود نداشت. در طول سخنرانی او بارها تشویق حضار بلند شد. به نظر میرسید رجوی گاهی اوقات به وضوح تحت تأثیر قرار گرفته بود و ظاهراً اشکهایش را نگه میداشت. پس از سخنرانی رجوی، سرود ملی ایران خوانده شد. تشویقهای پس از آن رعدآسا بود.
«ما به یک جمهوری دموکراتیک نیاز داریم.»
براي تظاهرکنندگان چه آیندهای برای ایران در صورت سقوط رژیم متصور است؟ رضا، مردی میانسال، گفت: «ما به یک جمهوری دموکراتیک نیاز داریم.» او گفت که این جمهوری به انتخابات آزاد و یک سیستم چند حزبی نیاز دارد، «هر آنچه اروپا دارد». مجازات اعدام نیز باید لغو شود.
رضا توضیح داد که او از نروژ برای این تظاهرات آمده بود. یک چیز برای او کاملاً روشن است: پسر بزرگ شاه، رضا پهلوی، جایگزینی برای رژیم ملاها نیست؛ او نماینده مردم ایران نیست. رضا گفت: «پدرش دیکتاتور بود و پدربزرگش نیز همینطور. او هرگز جنایات آنها را محکوم نکرد.»
دیگر تظاهرکنندگان نیز از راه دور آمده بودند تا در اين روز در برلین باشند. کیوان نجیب، که کلاه «ایران آزاد» بر سر داشت، از بلژیک آمده بود. او اقوامی در ایران دارد که برخی از آنها در اعتراضات اخیر شرکت کرده بودند. او در ایران بزرگ شده و در سن ۳۳ سالگی به بلژیک مهاجرت کرده است.
مانند بسیاری از افراد اینجا، این مرد هیچ اهمیتی به پسر شاه نمیدهد. او میپرسد: «اگر رژیم شاه در آن زمان خوب عمل میکرد، ایرانیها چه نیازی به انقلاب داشتند؟» او سلسله شاه را «فاشیست» مینامد. از نظر او، این واقعیت که یک زن، رجوی، در رأس مقاومت قرار دارد، «بسیار مهم» است.
پس از سخنرانیهای متعدد، «راهپیمایی آزادی» حدود ساعت 15:۴۵ بعد از ظهر با هدايت طبلزنانی که از قبل حضور خود را با صدای بلند در ابتدای راهپیمایی اعلام کرده بودند، آغاز شد. شرکتکنندگان فریاد میزدند: «برو، برو، برو، آخوندها باید بروند!» برخی از شعارها به زبان دیگری، احتمالاً فارسی، خوانده میشد.
به نظر میرسید اکثر شرکتکنندگان متعلق به جامعه ایرانیان تبعیدی بودند. با این حال، افرادی نیز بودند که هیچ ارتباط مستقیمی با این کشور نداشتند. برای مثال، بریگیت کنوپف و همراهش مارگریت. هر دو توضیح دادند که این اولین بار است که در تظاهراتی علیه ایران شرکت میکنند.
بریگیت کنوپف و همراهش مارگریت کلاهها و شالهای زرد رنگی با نوشتهی «ایران آزاد» به سر داشتند، همان چیزی که بسیاری از شرکتکنندگان به سر داشتند. آنها توضیح دادند که یک انجمن قبل از شروع تظاهرات این اقلام را توزیع کرده است.
مارگریت از نقشی که به مریم رجوی، رئیس شورای ملی مقاومت ایران، داده شده بود، ابراز تعجب کرد: «آنها یک زن را به عنوان رئیس دولت میخواهند، اين در حالی است که رژیم تحت سلطه مردان مي باشد.» او فارسی صحبت نمیکرد، اما از سخنرانیهایی که میفهمید لذت برده بود. حتی از سخنرانی پیتر آلتمایر، که مارگریت آشکارا با او همدردی کمی داشت. او گفت: «او واقعاً از تظاهرکنندگان حمایت کرد. كنوپف گفت: «او میتوانست زودتر، وقتی هنوز حرفی برای گفتن داشت، چنین سخنرانیای ایراد کند.»
لئونارد زمسدورف نیز برای اولین بار در یک تظاهرات مربوط به ایران شرکت میکرد. او توضیح داد که این تظاهرات در غرفهای در مقابل دانشگاه فنی برلین برگزار شده بود. او همچنین اشاره کرد که دوست دختری دارد که از ایران به آلمان فرار کرده است. زمسدورف گفت که از «آنچه در اخبار مربوط به ایران میشنوم، اینکه اوضاع در آنجا چقدر وخیم است» متأثر شده است. او افزود که از حضور گسترده مردم شگفتزده شده است.
پلیس با ۳۸۰ مأمور، تظاهرات را همراهی کرد.