لوموند ـ به آتش کشیدن کنسولگری ایران در بصره

«پرسنل سیاسی عراقی که ماهها است جهت تشکیل دولت بعدی این کشور در چنبره گفتگوها و زد و بندهای پایان ناپذیر فرو رفته، دفعتا با بالا گرفتن اعتراضات اجتماعی که طی تابستان جنوب شیعه را شعله ور ساخت، مواجه شده است. صدها تظاهر کننده خشمگین پس از آنکه روز قبل شماری از ساختمان های دولتی و همچنین مقرهای احزاب اصلی شیعه در شهر بزرگ جنوب عراق را مورد حمله قرارداده یا آتش زده بودند، روز جمعه 7 سپتامبر با به آتش کشیدن کنسولگری ایران به ستوه آمدگی خود از مسئولیت این احزاب و متحد نیرومندشان در اشاعه فساد مالی و نیز بی کفایتی در امر اداره خدمات عمومی و زیر ساختهای کشور را به نمایش گذاردند...

این رویداد مقامات عراقی را در وضعیت دشواری دربرابر همسایه شان قرار داد. وزارت خارجه ایران از یک توطئه با هدف «تخریب روابط دوستی » بین ایران و عراق صحبت کرد و افزود که «مسئولیت هر گونه غفلت و اهمال به دولت عراق باز میگردد».

نخست وزیر، حیدر العبادی، که روز شنبه همراه وزرایش جهت توضیح درباره مدیریت بحران جاری به یک اجلاس فوق العاده پارلمان احضار شده بود، جمعه شب به نیروهای امنیتی دستور داد با قاطعیت در برابر «اعمال خرابکارانه و غارتگرانه» بایستند. فرماندهی مشترک عملیات این نیروها نیز دستورالعمل هایی حاوی «تدابیر امنیتی استثنایی» و «اقدامات قضایی شدید» از جمله ممنوعیت «تجمع» و «جا به جا شدنهای گروهی» صادر کرد.

استان بصره، غنی ترین استان کشور به لحاظ منابع نفتی و در عین حال فاقد کمترین زیر ساختهای خدماتی، از روز 8 ژوئیه به کانون یک جنبش اعتراضی اجتماعی علیه بیکاری مزمن، فقدان خدمات و فساد مالی که سراسر جنوب را فرا گرفته، مبدل شد. این جنبش با متمرکز ساختن انتقادات بر احزاب سیاسی شیعه و شبه نظامیان تا دندان مسلحشان که سلطه خود بر جنوب عراق که در عین حال پایگاه انتخاباتی اصلی شان است، را به مدد جنگ علیه سازمان «دولت اسلامی» [داعش]، گسترش و فزونی داده اند، لحن و رنگ و لعاب تازه ای به خود گرفت.

تظاهر کنندگان بدتر شدن فزاینده شرایط زندگی خودرا ناشی از بی کفایتی  و فساد این احزاب که از سال 2003 قدرت را در بغداد به دست دارند، و همچنین نقش متحد ایرانی شان میدانند.

پس از خشونتهای روزهای اول اعتراضات که به کشته شدن 15 تن و مجروح شدن صدها تن انجامیده بود، جنبش زیر تأثیر تدابیر امنیتی و ارائه یک طرح اضطراری چند میلیارد دلاری از سوی دولت، از نفس افتاده بود، بدون اینکه خاموش شود. لیکن بحران بهداشتی که سبب شد در اواخر اوت بیش از 30000 تن به علت مسمومیت ناشی از مصرف آب آلوده در بصره به بیمارستان منتقل شوند، از نو جنبش را احیا کرد.

«تظاهرات مسالمت آمیز»- تظاهرات پس از کشته شدن یک تظاهر کننده جوان 26 ساله در روز دوشنبه 3 سپتامبر بار دیگر چرخشی خشونت بار به خود گرفت. مقامات که «عناصر غارتگر» رخنه کرده در بین تظاهر کنندگان را مسئول این قتل معرفی کردند، میگویند به نیروهایشان دستور داده اند از شلیک به سوی جمعیت خودداری کنند. تظاهر کنندگان به نوبه خود اعضاء گروههای شبه نظامی نفوذی در بین یگانهای نیروی نخبه پلیس موسوم به SWAT را به شلیک عمدی با هدف کشتن متهم میکنند. نخست وزیر عبادی دستور گشوده شدن یک پرونده تحقیق را داده است.

بحران سیاسی در بغداد حول تشکیل دولت آینده، که ناشی از گفتگوها و زد و بندهای پایان ناپذیر بین احزاب پیروز انتخابات پارلمانی 12 مه است، مردم معترض را هر چه بیشتر به ستوه آورده است. بسیاری از آنها بدلیل یأس و سرخوردگی انتخابات را تحریم کرده بودند. ناتوانی پارلمان فلج بدلیل شکافهای عمیق بین گروههای مختلف در انتخاب رئیس خود در جلسه افتتاحیه روز دوشنبه، حق را جانب به این گروه از رأی دهندگان غایب داده است.

دو ائتلاف رقیب مدعی داشتن حق اداره کشور و رهبری دولت بعدی هستند : ائتلاف تحت رهبری مقتدی الصدر،‌ رهبر سیاسی شیعه که برنده اول انتخابات بوده و مورد حمایت حیدر العبادی است،‌ در برابر اتحاد گروههای شبه نظامی شیعه نزدیک به ایران به رهبری هادی العامری که برنده دوم بوده و از سوی نوری المالکی، نخست وزیر پیشین، پشتیبانی میشود...

تنشها با شلیک سه گلوله خمپاره علیه محله بشدت حفاظت شده بغداد که منشاء آن هنوز نامعلوم است، تشدید شده است. روز جمعه نمایندگان حشد الشعبی و ائتلاف الفاتح اعلام کردند پشت حملات علیه مقرهایشان در روز قبل، دست ایالات متحده و عربستان سعودی را می بینند که با نخست وزیری مجدد آقای عبادی نظر مساعد دارند، و خواستار استعفای وی شدند.

فراخوان روز پنجشنبه مقتدی الصدر به برگزاری «تظاهرات ابراز خشم در بصره به نحو مسالمت آمیز» بدون آنکه دستور بسیج میلیونها هوادار خود نظیر دوران جنبش اصلاحات طلب سالهای 2016-2015 را بدهد، از سوی معترضین و هواداران وی بعنوان نوعی تشویق و ترغیب تلقی شد. در این بین آیت الله علی سیستانی،‌ رهبر معنوی اکثر شیعیان عراق،‌ روز جمعه خواستار آن شد که «دولت آینده عراق متفاوت از دولتهای قبلی باشد».