باراک اوباما در گرداب افتضاح ان.اس.آ

نخستين افشاگري ها راجع به مراقبت و شنود دوستان آلماني از سوي آژانس امنيت ملي آمريکا (NSA) در بحبوحه کارزار انتخاباتي آلمان، بر روابط دو متحد تأثير منفي فوري گذارده بود. اما پرزيدنت اوباما در آن زمان تأکيد کرده بود که شنودها کاري به محتواي مخابرات نداشته و امکان خنثي کردن توطئه هاي تروريستي را فراهم ساخته است.
اما چهار ماه بعد، رئيس جمهور آمريکا ديگر نمي تواند اين افتضاح را کمرنگ جلوه داده يا رويدادي که باعث شده اعتماد نزديک ترين متحدان آمريکا و ادعاي واشينگتن به تجسم يک نمونه و الگوي اخلاق براي بقيه جهان زير سؤال برود، را نفي کند. بحراني که در رابطه با اتحاديه اروپا پس از افشاء شنود تلفن دستي آنگلا مرکل و جاسوسي و مراقبت گسترده مخابرات و مکالمات در اروپا، گشوده شده، مي تواند موقعيت باراک اوباما را هم در داخل و هم در صحنه بين الملل بشدت تضعيف سازد.
آيا اوباما مي دانست که حتي تلفن موبايل صدراعظم آلمان زير شنود است؟ سوزان رايس، مشاور امنيت ملي رئيس جمهور، تأکيد مي کند که پرزيدنت بي اطلاع بوده است. اين پاسخ حيرت آور از سوي خانم رايس به پرسش همتاي آلماني وي، کريستف هويزگن، در جريان يک مکالمه تلفني شديد اللحن که خبر آن در نيويورک تايمز جمعه 25 اکتبر درج شده، واقعيت رهبري و کنترل باراک اوباما بر سرويسهاي اطلاعاتي کشورش را زير علامت استفهام قرار مي دهد. همچنين شاخصي است بر قدر قدرتي دستگاه غول آساي ان.اس.آ و احساس سکر آور توان دسترسي به همه چيز و کنترل هر کس که بودجه عظيم آن در اختيارش مي گذارد. يک مسئول بلند پايه آمريکائي که اظهاراتش راجع به شنودهاي اجرا شده بر اروپائيان، بدون ذکر نام در نيويورک تايمز نقل شده، مي گويد: اين ايده بسيار بد و وحشتناکي است که کسي فکر کند چون ابزار و امکانات کاري را در اختيار دارد، بايد آن کار را بکند، بدون اينکه اول از خود بپرسد صحيح است اين کار را بکند يا خير . اگر درست باشد که باراک اوباما از اين قضيه مطلع نبوده، بايد معلوم شود به چه دليل سرويس هاي مربوطه او را در شرايطي که تنش ها بخصوص با آلمان از ماه ژوئيه بالا گرفته بوده، باز هم در بي اطلاعي نگاه داشته اند.
و اما در درون ان.اس.آ به نظر مي رسد افشاگري هاي اخير جوي عصبي بوجود آورده باشد. ژنرال کيت الکساندر، رئيس آژانس، که نقش وي به طور خاص زير سؤال رفته، در مصاحبه اي که روز پنجشنبه در يک وبلاگ وزارت دفاع (پنتاگون) درج شده، گفته است : «اينکه اين پنجاه هزار سند در اختيار روزنامه نگاران قرار گرفته باشد، بسيار بد است (...). ما بايد حتما راهي براي پايان دادن به اين جريان پيدا کنيم .
در همان حال، سيلي از پيام هاي توئيتر که به نحوي طنز آلود از غافلگير شدن يک مسئول سابق اطلاعاتي در بحبوحه مکالمه تلفني خارج از موضوع با چند روزنامه نگار صحبت مي کند، تنها بر تشتت و سر در گمي افزوده است. قضيه از اين قرار بوده که ژنرال مايکل هيدن ، رئيس سابق CIA و NSA، در قطار سريع السيري که روز پنجشنبه او را به نيوآرک (ايالت نيوجرسي) مي برده، با صداي بلند سرگرم يک مصاحبه تلفني بوده بدون اينکه متوجه باشد تام متسي ، يک فعال ضد جنگ، تنها چند صندلي دورتر نشسته بوده است. متسي بلافاصله از همان جا روي توئيتر سر و صدا به راه مي اندازد که «رئيس سابق ان.اس.آ اطلاعاتي را درست در کنار گوش من فاش کرده است». ژنرال که بي ترديد از راه دور توسط همکارانش از قضيه مطلع شده، نقاب از چهره اين شاهد ناخواسته بر گرفته و سرانجام غائله به شيوه کاملا آمريکائي ختم شده است : يعني درج عکسي از اين دو در اينترنت در کنار يکديگر در حالي که لبخند برلب دارند. اما شکي نيست درسي که اين فعال چپ درباره مضار شنود مخفيانه مکالمه تلفني ديگران به ژنرال داده، در هم ريختگي کاملي در سرويس ها ايجاد کرده است.
صرفنظر از اين رويداد طنز دار، دامنه افتضاح از ان.اس.آ و صرف رابطه با متحدان اروپائي فراتر رفته است. به نوشته واشينگتن پست، مقامات آمريکائي تصميم گرفته اند به برخي سرويسهاي خارجي که مخفيانه با ايالات متحده همکاري دارند، هشدار دهند که شماري از اسناد مربوط به اين همکاري به دست ادوارد اسنودن افتاده است. افشاء احتمالي اين اسناد مي تواند روابط واشينگتن با برخي کشورهاي حساس را به خطر اندازد. بخصوص که اين بار داستان به شماري آمار و ارقام راجع به شنودهاي تلفني منحصر نمي شود، بلکه پاي سي هزار سند فوق سري درباره توانائي هاي نظامي يا استراتژي برخي کشورهاي خصم در ميان است. ادوارد اسنودن به کمک يک سيستم ارتباطي تحت اداره آژانس اطلاعات دفاعي که کليه اطلاعات ارسالي به نيروهاي مسلح را متمرکز مي سازد، به اسناد مزبور دسترسي يافته است. مايکل مورل، معاون سابق مدير CIA، روز جمعه در مصاحبه با کانال تلويزيوني سي بي اس نيوز گفت : اين وخيمترين مورد گريز اطلاعات سري در تاريخ سيستم اطلاعاتي آمريکا است .
ادوارد اسنودن، متخصص پيشين کامپيوتر ان.اس.آ که به اتهام جاسوسي تحت پيگرد قرار گرفته و پس از توقف کوتاهي در هنگ کنگ به مسکو پناهنده شده، تأکيد کرده که تمام اسنادي را که در اختيار داشته پيش از عزيمت به روسيه به چند روزنامه نگار داده، لذا هيچگونه ريسک افتادن يکي از اين اسناد به دست روسها يا چينيها وجود ندارد . گلن گرينوالد، روزنامه نگار آمريکائي که اسناد را نزد خود حفاظت مي کند، به لوموند گفته است که او هرگز به کشورهاي دشمن ايالات متحده کمک نخواهد کرد از عمليات مراقبت و شنود بگريزند .
باراک اوباما نيازي به اين تحولات جديد در قضيه ان.اس.آ-اسنودن نداشت، چرا که دولت او در چنگال افتضاح ديگري گرفتار شده که آمريکائي ها را بيشتر نگران و ناراضي ساخته است : افتضاح سايت اينترنتي که قرار بوده پايگاه پرتاب پروژه اصلاحي معروف او راجع به بيمه هاي درماني همگاني موسوم به « Obamacare » باشد. سايت Healthcare.gov که روز اول اکتبر گشايش يافت، قرار بود به ميليون ها آمريکائي فاقد پوشش درماني امکان دهد در 36 ايالتي که از ايجاد سايت هاي محلي خودداري کرده اند، به قراردادهاي بيمه ارزان دست يابند. اما باگ هاي مکرر مانع از ثبت نام متقاضيان در اينترنت شده است. پرزيدنت روز دوشنبه 21 اکتبر گفت : هيچکس بيش از من از اين بي نظمي و آشفتگي عصباني نيس. اين تحول موهبت تازه اي است براي جمهوريخواهان که تکرار کنند شکست پروسه اجراي قانون تاريخي بزرگ دوران اوباما دليل ديگري است بر غير قابل اجرا بودن آن. روز جمعه دولت يک شرکت کامپيوتري خصوصي را مأمور کرد سيستم معيوب را تا پايان نوامبر مرمت کند و به اين ترتيب ناتواني دولت فدرال که تا به حال رأسا اين پروژه را هماهنگ مي کرد، بيشتر بر ملا شد