70 ميليون شنود جاسوسي امريكا در فرانسه
ما حدود چهار ماه قبل درباره اين موضوع هشدارهايي دريافت کرديم و همان زمان به شدت نسبت به آن واکنش نشان داديم. البته روشن است که بايد اقدامات بيشتري انجام بدهيم. چنين رفتارهايي که حريم خصوصي افراد را نقض مي کنند، بين کشورهاي متحد کاملا غيرقابل قبول است. ما بايد فورا نسبت به عدم تکرار چنين رفتارهايي اطمينان پيدا کنيم.
روزنامه لوموند بخش اول اطلاعاتي را که با همکاري گلن گرينوالد، روزنامه نگار دارنده اسناد فاش شده توسط ادوارد اسنودن از آژانس امنيت ملي به دست آورده، منتشر مي کند. بين 10
دسامبر 2012 و 8 ژانويه 2013 (تقريبا يک ماه) 70.3 ميليون مخابره تلفني فرانسويان زير شنود قرار گرفته است. علاوه بر جمع آوري داده هاي مندرج در سايت هاي غول هاي اينترنتي، شرکت هائي مانند «وانادو» و آلکاتل لوسنت نيز هدف عمليات جاسوسي قرار داشته اند. به نوشته لوموند، اسناد به دست آمده از آژانس امنيت ملي آمريکا نشان مي دهد که مکالمات تلفني شهروندان فرانسه به صورتي گسترده زير شنود قرار دارد. در اسنادي که ادوارد اسنودن، مشاور پيشين آژانس مزبور انتشار داده تکنيک هاي به کار گرفته شده به شکل غيرقانوني جهت دريافت مبادلات سري يا زندگي خصوصي فرانسويان تشريح شده است. در بين هزاران سندي که کارمند سابق آژانس استخراج کرده، يک گرافيک به چشم مي خورد که دامنه و گستردگي شنودهاي تلفني در فرانسه را نشان مي دهد. مثلا مشاهده مي شود که طي يک دوره سي روزه از 10 دسامبر 2012 تا 8 ژانويه 2013، 70.3 ميليون مورد ضبط داده هاي تلفني فرانسويان از سوي آژانس امنيت ملي آمريکا صورت گرفته بوده است. آژانس از چندين تکنيک براي جمع آوري داده ها استفاده مي کند. وقتي برخي شماره تلفن ها در داخل فرانسه مورد استفاده قرار مي گيرد يک علامت اتوماتيک مي فرستد تا کار ضبط برخي مکالمات (حسب کلمات کد به کار رفته) شروع شود. همين تکنيک در مورد پيامکها (sms) و محتواي آنها حسب واژه هاي به کار برده شده به کار مي رود و اطلاعات جمع آوري مي کند. سرانجام اينکه ان.اس.آ سوابق مربوط به ارتباطات هر هدف را در بايگاني نگاه مي دارد.در ادامه مطلب، جزئيات فني متعددي راجع به سيستم هاي مختلف جمع آوري داده هاي اطلاعاتي، کابل هاي زير دريائي، کدها و طبقه بندي هاي مربوط به کشورهاي مختلف آمده است و تأکيد شده که محتويات اسناد نشان مي دهد که هدفهاي ان.اس.آ مي توانند از اشخاصي که به ارتباط با فعاليت هاي تروريستي مظنون هستند شروع و تا افرادي که صرفا به دليل پيوندهايشان با جهان تجارت، صنعت، سياست يا تشکيلات اداري فرانسه مورد توجه هستند، گسترش يابد. لوموند در گزارش جداگانه اي به علاقه ويژه سرويس هاي مخفي آمريکائي به شرکت هاي وانادو و آلکاتل-لوسنت (گروه صنعتي فرانسوي-آمريکائي) پرداخته شده و اشاره شده است که آلکاتل لوسنت نقشي محوري در زمينه تجهيزات شبکه هاي مخابراتي به خصوص از نوع زيردريائي دارد و از همين رو مي توان حدس زد که مجموعه مکالمات و مخابرات کارمندان آن زير مراقبت سيستماتيک قرار داشته باشد. روزنامه لوموند در همين رابطه با با گزارشي تحت عنوان "گستردگي مراقبت و شنود ان.اس.آ در سطح جهان» مي نويسد : بخش اعظم جمع آوري اطلاعات از طريق کابل هاي زير دريائي صورت مي گيرد و سه مدار «مشتري» شناسائي شده که مدار اول سرويسهاي مخفي آمريکا، مدار دوم، سرويسهاي اطلاعاتي اسرائيل، آلمان، انگلستان و برخي ديگر سرويسها و مدار سوم کشورهائي نظير فرانسه، اتريش، اسپانيا، آمريکاي لاتين و...را در بر ميگيرد.
ناتالي نوگرد، مدير مسئول و سردبير کل روزنامه لوموند، در سرمقاله مفصلي زير عنوان «مقابله با "بيگ برادر"»[در اشاره به جامعه توتاليتر آينده در رمان علمي-تخيلي معروف جورج اورول موسوم به "1984"] به تشريح دليل و نحوه تصميم گيري در هيئت تحريريه لوموند به همکاري با گلن گرينوالد و انتشار گزيده اي از اسناد مورد بحث (چرا که هدف، شفافيت کامل و انتشار يکجا و غير مسئولانه اسناد و اطلاعات نيست و لوموند آن را با توجه به آثار و عواقب مختلف سياسي، اجتماعي، رواني و خصوصي آن تجويز نمي کند) مي پردازد و گزارشها و اسنادي را که از امروز منتشر مي کند، حاصل کار دقيق يک هيئت از روزنامه نگاران و کارشناسان از ماه اوت گذشته که در همکاري نزديک با گرينوالد تهيه شده توصيف و تأکيد مي کند با اين باور دست به اين افشاگري مي زند که حرکت افرادي مانند اسنودن و گرينوالد به تضعيف جوامع دموکراتيک نمي انجامد بلکه برعکس مباني آنها را با افشاء گرايشات توتاليتر و ناقض حقوق و آزادي هاي پايه اي در زمينه اطلاعات و داده ها محکم تر مي سازد. براي لوموند اين اقدام در کادر سلسله تحقيقاتي جاي مي گيرد که طي سال هاي اخير پيرامون مسأله آزادي هاي اجتماعي و فردي انجام داده است. دو گزارش جداگانه لوموند نيز به شرح احوال ادوارد اسنودن و دوست نزديک وي گلن گرينوالد که براي تهيه اين مطالب با لوموند همکاري دارد، و تاريخچه افشاگري اسنودن که يک «زمين لرزه در مقياس جهان» توصيف شده، اختصاص يافته است
اين موضوع بلافاصله ببالاترين سطوح ديپلماتيك دو كشور كشانده شد. جان کري، وزير امور خارجه آمريکا كه براي شرکت در نشستي درباره بحران سوريه روز دوشنبه وارد پاريس شده است از پاسخ به سوالي در خصوص جنجال شنود آمريکا در فرانسه طفره رفت و گفت واشنگتن با پاريس و متحدان ديگرش در اين خصوص گفتگو خواهد کرد. كري گفت: فرانسه يكي از نزديكترين متحدان ما در جهان است و من روابط بسيار نزديك كاري با لوران فابيوس دارم.
راديو فرانس انفو گزارش داد كه رييس جمهور آمريكا دوشنبه شب با هولاند تلفني صحبت كرد. به گفته كاخ سفيد اوباما گفت كه برخي افشاگريهايي كه در مطبوعات آمده اين فعاليتها را تحريف كرده است. رئيس جمهوري فرانسه با ابراز مخالفت عميق خود و غيرقابل قبول خواندن جاسوسي بين دوستان و متحدان در تماسي تلفني از باراک اوباما همتاي آمريکايي اش توضيح خواست.
روزنامه فيگارو نيز با تيتر درشت "فرانسه خواستار شده است که واشنگتن حساب پس بدهد" نوشت : پس از افشاگريهاي جديد پيرامون جاسوسيهاي صورت گرفته در فرانسه توسط آژانس امنيت ملي آمريکا پاريس ابراز انزجار کرده و خواستار پاسخهاي روشن و نيز خاتمه يافتن اين اقدامات شده است. سفير آمريکا در پاريس در روز دوشنبه به وزارت امور خارجه فرانسه احضار شده است. لوران فابيوس در نظر دارد در ديدار روز سه شنبه اش با جان کري اين موضوع را مورد اشاره قرار بدهد.
عصبانيت پاريس بابت جاسوسيهاي صورت گرفته توسط آژانس امنيت ملي آمريکا
فيگارو مي نويسد: پاريس خواستار پاسخهاي روشن شده است. آمريکا تلاش کرده است اقدامات اين آژانس اطلاعاتي را کم اهميت جلوه بدهد. طي 10 سال اخير روابط فرانسه و امريکا از فراز و نشيبهاي متعددي گذشته اند. در سال 2003، مخالفت فرانسه با اقدام نظامي آمريکا در عراق باعث سرد شدن روابط دو کشور شده بود. در سال 2009، پس از بازگشت فرانسه به داخل فرماندهي مشترک ناتو، آمريکا و فرانسه دوران ماه عسل شان را آغاز کردند. فرانسه در افغانستان با آمريکا از نزديک همکاري کرد و آمريکا به سهم خود اقدام فرانسه در ليبي را مورد حمايت قرار داد. افشاگريهاي اخير پيرامون استراق سمع هاي صورت گرفته توسط آمريکا باعث شده اند که روابط دو کشور مجدداً تنش بار شوند. به گفته يك منبع اطلاعاتي در فرانسه : ساده لوحي است که کسي تصور کند که اينگونه اقدامات خاتمه خواهند يافت. کشورهايي که متحد يکديگر هستند همواره عليه يکديگر جاسوسي انجام داده و ميدهند.