حسین یعقوبی: روحیه مبارزه در ایران شکسته نشده است
حسین یعقوبی رئیس انجمن ایرانیان آلمان
مصاحبه: از کریستیان آلتمایر هایدلبرگ.
حسین یعقوبی رئیس انجمن ایرانیان آلمان (GDI) است و در شهر کالو در ایالت بادن-وورتمبرگ زندگی میکند. او در سال ۱۹۸۵ به دلیل تعقیب و آزار توسط رژیم ایران مجبور به ترک کشور شد.
آقای یعقوبی، آیا در حال حاضر هنوز در ایران اعتراضاتی جریان دارد؟
بر اساس اطلاعات ما، هنوز اعتراضاتی بهصورت پراکنده وجود دارد، اما این بار در قالب یک رویارویی نظامی. برخی گروهها تلاش میکنند به ماشین کشتار رژیم ایران بهصورت مسلحانه پاسخ دهند.
پس از واکنش خشن رژیم به اعتراضات، حالوهوای مردم در کشور چگونه است؟
مردم در حال حاضر در نوعی شوک و بهت فرو رفتهاند. با این حال، صداهای بسیار شجاعانهای وجود دارد که میگویند باید این مسیر را تا پایان ادامه داد. آنها میدانند که اگر این رژیم در قدرت بماند، همچنان سرکوب خواهند شد و این کشتارهای جمعی دوباره تکرار خواهد شد. روحیه مبارزه در ایران شکسته نشده است.
رژیم چگونه با این وضعیت برخورد میکند؟
تخمین زده میشود که بیش از ۱۶ هزار نفر کشته شدهاند؛ اجساد آنها به صورت انبوه روی هم انباشته شده و حتی از تلویزیون پخش میشود تا مردم را بترسانند. همچنین صحبت از ۳۳۰ هزار زخمی و ۵۰ هزار بازداشتشده است. مردم میخواهند به اعتراض ادامه دهند، اما میدانند که باید از این وضعیت درس بگیرند. در برابر این رژیم باید بهتر و سازمانیافتهتر عمل کرد.
خارج شدن از خانه در شهرهایی مثل تهران تا چه اندازه خطرناک است؟
در مکانهایی که مردم معمولاً تجمع میکنند، اکنون نیروهای ویژهای که تا دندان مسلح هستند، در حالت آمادهباش کامل مستقر شدهاند. امروز صبح با کسی صحبت کردم که سه نفر از اعضای خانوادهاش را از دست داده است. آنها فقط افرادی بودند که به خیابان رفته بودند و توسط نیروهای امنیتی به قتل رسیدند.
آیا در حال حاضر احکام اعدام اجرا میشود؟
طبق بیانیهای از سوی شورای ملی مقاومت ایران، در روزهای گذشته ۱۲۷ نفر در ایران اعدام شدهاند. رئیسجمهور آمریکا، ترامپ، از رژیم ایران تشکر کرده بود که قول دادهاند کسی را اعدام نکنند. اما بعد از آن مصاحبهای با یکی از مسئولان وزارت دادگستری ایران منتشر شد که گفت فارغ از اینکه ترامپِ دروغگو چه میگوید، پروندهها هر چه سریعتر بررسی میشود و «تروریستها» – یعنی هر کسی که علیه رژیم اعتراض کرده – با شدیدترین مجازاتها مجازات خواهند شد.
در سالهای گذشته، مثلاً در ۲۰۱۹ یا ۲۰۲۲، بارها در ایران اعتراضات شکل گرفت. این بار چه تفاوتی دارد؟
این بار کاملاً متفاوت است. در سال ۲۰۱۹ مردم بهخاطر سه برابر شدن قیمت بنزین به خیابان آمدند. آنها بیشتر از طبقات فقیر جامعه بودند که میخواستند خشم خود را نشان دهند. این اعتراض کل کشور را دربر نگرفت. در سال ۲۰۲۲، پس از قتل فجیع مهسا امینی، نوعی قیام فرهنگی برای حقوق شهروندی شکل گرفت. اما این بار واقعاً یک قیام سراسری است که مردم حتی در دورافتادهترین روستاها نیز در آن مشارکت دارند.
هدف اصلی معترضان چیست؟
این هم تفاوتی اساسی است. مردم صراحتاً میخواهند رژیم را سرنگون کنند. البته در اعتراضات قبلی هم تا حدی چنین خواستهای وجود داشت، اما این بار یک انقلاب تودهای است. ویژگی دیگر این قیام آن است که بسیاری از مردم با خشونت از خود دفاع کردهاند. این موضوع به «یگانهای مقاومت» سازمان مجاهدین خلق مربوط میشود. حتی درگیریهای کاملاً نظامی رخ داده که در آن این یگانها تلاش کردهاند از معترضان محافظت کنند.
رضا پهلوی، پسر شاه سابق، چه نقشی در این میان دارد؟
رضا پهلوی نخستین بار در قیام ۲۰۱۹ مطرح شد. تا آن زمان رژیم ایران روی کارت نیروهای بهاصطلاح میانهرو حساب میکرد و با این ترفند کشورهای غربی را فریب میداد. اما در ۲۰۱۹ معترضان برای نخستین بار اعلام کردند که دیگر به هیچ تغییری در درون رژیم امید ندارند. یعنی این سوپاپ اطمینان کاملاً از کار افتاد. بعد از آن رژیم کارت پسر شاه را بازی کرد تا اعتراضات را بیاعتبار کند.
به چه معنا؟
آنها میدانستند که پهلوی به حمایت نیروهای خارجی متکی است. او نشان داده که روی اسرائیل حساب میکند و حتی با بنیامین نتانیاهو دیدار کرده است. نتانیاهو در ماه ژوئن دوازده روز ایران را بمباران کرد. پهلوی احتمالاً امیدوار بود که ایرانیان در پی آن به خیابانها بیایند و رژیم را سرنگون کنند تا او به قدرت برسد. اما آن زمان هیچ اتفاقی نیفتاد. مردمی که من با آنها صحبت کردهام میگویند نمیخواهند ابزار دست قدرتهای خارجی شوند. ملت ایران باید سرنوشت خود را خودش به دست بگیرد. بسیاری هم بهدلیل گذشته، یعنی دیکتاتوری شاه، به پهلوی اعتماد ندارند.
اما او در ایران طرفدارانی هم دارد، درست است؟
بله، او به واسطه تبلیغاتی که عمدتاً از سوی عربستان سعودی و اسرائیل صورت میگیرد، از نظر رسانهای بسیار بزرگنمایی میشود. به همین دلیل در داخل ایران هم برخی مردم امیدهایی به او بستهاند. اما رژیم فقط از طریق یک مقاومت سازمانیافته که کل مردم را در بر بگیرد، میتواند سرنگون شود. مداخله خارجی به جایی نمیرسد. حتی ممکن است رژیم از آن استفاده کند تا مردم را به عنوان مزدوران اسرائیل یا آمریکا معرفی کرده و سرکوب را شدیدتر کند.
آیا جنبش مخالفی وجود دارد که این مقاومت را سازماندهی کند؟
شورای ملی مقاومت ایران وجود دارد که سازمان مجاهدین خلق هم بخشی از آن است. این شورا توسط مریم رجوی رهبری میشود. آنها برای دوران گذار برنامه دارند. طرح دهمادهای خانم رجوی این مسیر را بهخوبی ترسیم میکند. مجاهدین خلق از سال ۲۰۱۵ شروع به سازماندهی یگانهای مقاومت در داخل ایران کردهاند. بسیاری از ناظران معتقدند که قیام این بار ماهیتی انقلابی دارد و این را مدیون همین افراد هستند. حتی خود رژیم ایران هم اعتراف میکند که «منافقین» – نامی که به شورای ملی مقاومت میدهد – پشت این اقدامات قرار دارند
آلمان و اتحادیه اروپا برای حمایت از اعتراضات چه کاری میتوانند انجام دهند؟
مردم ایران از سیاست مماشات غرب رنج بردهاند؛ سیاستی که همواره سعی میکرد با ایران بسیار ملایم رفتار کند تا مذاکرات هستهای به خطر نیفتد. اکنون مردم ایران چند خواسته روشن از غرب دارند. اول اینکه اتحادیه اروپا ماشین کشتار سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد. خوشبختانه این موضوع اکنون در حال بررسی است. دوم اینکه حق مقاومت در برابر این ماشین کشتار به رسمیت شناخته شود. کسانی که بهصورت مسلحانه با رژیم ایران مبارزه کردهاند، مثل مجاهدین خلق، تروریست نامیده شده یا در فهرست تروریستی قرار گرفته بودند. اما این رژیم را نمیتوان فقط با تظاهرات سرنگون کرد. برای این کار به یک مقاومت سازمانیافته نیاز است که توانایی ایستادگی در برابر سپاه پاسداران را داشته باشد.