چرا بي صبري غربيها رو به شدت يافتن است؟

از سوي ديگر، توافق بر سر بر چيدن زرادخانه سلاح هاي شيميائي که مسکو آن را بر متحد سوري خود تحميل کرد و مورد استقبال رئيس جمهور آمريکا، که هر گزينه ديگري را بر توسل به قهر ترجيح مي داد، قرار گرفت، از سوي مسئولان فرانسوي با ترديد تلقي شد، چرا که بيم داشتند تنها به تقويت مواضع رئيس رژيم سوريه بيانجامد، بدون آنکه تأثيري در حل و فصل وجوه ديگر بحران داشته باشد.
شش ماه گذشته و حال باراک اوباما و فرانسوا هولاند از « اشتراک کامل ديدگاه ها» در اين مسأله که جاي مهمي را در گفتگوهاي دو جانبه در واشينگتن به خود اختصاص داد، سخن مي گويند. دو رئيس جمهور يک صدا بي صبري و نگراني خود در قبال تأخيرات پيش آمده در خلع سلاح شيميائي دمشق را ابراز کردند. باراک اوباما به تأکيد از مسکو که در اين قضيه «مسئوليت کاملي» دارد، خواست بر متحد سوري خود فشار آورد. فرانسوا هولاند به نوبه خود اعلام کرد که از نگاه او پروسه انهدام سلاح هاي شيميائي «کند و ناکافي» است.
اين سخنان تازه در لفافه ديپلماتيک پيچيده شده است. واقعيت اينست که به رغم تعهد دمشق به خارج ساختن کل زرادخانه شيميائي اش از سوريه تا اوايل فوريه، تا کنون تنها سه محموله – حدود 5% ذخيره سلاح ها – از طريق بندر لاذقيه خارج شده است. دولت اسد مرتبا تعلل مي ورزد و تأخيرات را متوجه ادامه جنگ و پيچيده بودن حرکت قطارهاي کاميون حامل اين مواد در شرايط موجود اعلام مي کند. اما همان طور که چندين ديپلمات توجه داده اند، رژيم دمشق از شروع جنگ و پيش از امضاء توافق نامه، مرتبا ذخاير سلاحهاي شيميائي خود را بدون برخورد با مشکلي جا به جا مي کرده است. در اوايل ماه جاري، شوراي امنيت ملل متحد و پس از آن رئيس ديپلماسي فرانسه، لوران فابيوس، به بشار اسد «هشدار» جدي دادند که باعث شد سفير سوريه در مسکو قول دهد دمشق در آهنگ انتقال تسريع خواهد کرد.
از سوي ديگر، آمريکائيها که از توافق پيشنهادي روسها حمايت کرده بودند، از اوايل سال جاري لحن گفتار خود را تغيير داده اند. جيمز کلاپر ، رئيس کل سرويس هاي اطلاعاتي آمريکا، روز 5 فوريه در سخناني خطاب به کنگره آمريکا چنين ارزيابي کرد که موقعيت اسد در مقايسه با سال گذشته، به دليل انعقاد توافق نامه در مورد برچيدن سلاح هاي شيميائي آن تقويت شده است. به همين دليل است که باراک اوباما و فرانسوا هولاند در جريان کنفرانس مطبوعاتي مشترک در واشينگتن لحن خود در قبال سوريه را تشديد و اعلام کردند قصد دارند فشار را ادامه داده، قطعنامه 2118 شوراي امنيت که به لحاظ تئوريک در کادر فصل 7 منشور ملل متحد صادر شده، لذا اجازه توسل به قهر در صورتي که دمشق تعهدات خود را محترم نشمارد، را مي دهد، «به طور کامل» مبناي سياست خود قرار دهند. به گفته يک منبع ديپلماتيک، «ايالات متحده و فرانسه هيچيک امکان توسل به زور به عنوان آخرين راه چاره را منتفي نمي دانند. چنانچه رژيم سوريه به تعهدات خود عمل نکند، سازمان ملل بايد بار ديگر اين موضوع را در دستور کار قرار دهد».
البته هنوز تا آن مرحله فاصله داريم. خط قرمزي که اين قطعنامه ترسيم مي کند، گنگ است : به گفته همان ديپلمات «بايد شواهد و مدارک کافي براي تأييد امتناع سوريه از تن دادن به خلع سلاح» در دست باشد. تأخيرات جاري گر چه «غيرقابل قبول» است، ليکن به تنهائي براي «چکانيدن ماشه اقدام نظامي» کفايت نمي کند. ولو سوء نيت رژيم سوريه بر همگان ثابت شود، به رغم اشاره به «فصل7»، بايد به سراغ يک قطعنامه جديد شوراي امنيت رفت که قطعا روسيه وتو خواهد کرد.
به اين ترتيب رؤساي جمهور فرانسه و آمريکا در برابر شکست حتمي مذاکرات ژنو و فاجعه انساني که در سوريه ادامه دارد، به رغم تأکيد بر همکاري استراتژيک، دفاع از رهبري خود در جهان امروز و تهديداتي که بر زبان آورده اند، تنها مي توانند ناتواني خود در قبال سوريه را به نمايش گذارده در «سرخوردگي» ناشي از آن سهيم باشند