۷۱ شخصیت سیاسی و اجتماعی آلمان، قیمومیت رضا پهلوی را مورد انتقاد قرار می‌دهند
۷۱ شخصیت سیاسی و اجتماعی، قیمومیت رضا پهلوی را مورد انتقاد قرار می‌دهند
۱اکتبر۲۰۲۶
نویسنده: سیلویا بیلرت
یک نامه سرگشاده از تصمیم بنیاد فریدریش ناومان برای اعطای جایزه آزادی برای مردم ایران به رضا پهلوی انتقاد می‌کند.
۷۱ شخصیت از حوزه‌های سیاست، حقوق و افکار عمومی، سیاستمداران، حقوقدانان زن و چهره‌های فرهنگی، نامه‌ای سرگشاده به رؤسای بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی، نزدیک به حزب FDP، ارسال کرده‌اند. آنها در این نامه خواستار تجدیدنظر در تصمیمی شده‌اند که بر اساس آن رضا پهلوی جایزه آزادی برای مردم ایران را دریافت کند.
این نامه سرگشاده به ابتکار یواخیم روکر، رئیس پیشین شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، تهیه شده است. از جمله امضاکنندگان آن، ولفگانگ تیرزه (SPD)، رئیس پیشین بوندستاگ، الکساندرا هیلدبرانت، مدیر موزه دیوار در چک‌پوینت چارلی، ولفگانگ شومبورگ، قاضی پیشین دادگاه فدرال آلمان و دادگاه کیفری بین‌المللی، و مارگوت کِسمان، الهی‌دان پروتستان و اسقف پیشین ایالتی، هستند.
همان‌طور که گزارش شده است، بنیاد فریدریش ناومان قصد دارد جایزه آزادی ۲۰۲۶ را در ماه نوامبر در کلیسای پاول فرانکفورت به مردم ایران اعطا کند. در توضیح دلیل آن آمده است: «این جایزه شجاعت انسان‌های بی‌شماری را ارج می‌نهد که مقاومت می‌کنند.» منظور زنان، دانشجویان زن و مرد، روزنامه‌نگاران زن و مرد، کارگران زن و مرد و «خانواده‌هایی هستند که در برابر قیم‌مآبی، محدودسازی و محروم کردن از تصمیم‌گیری‌های فردی درباره زندگی خود ایستادگی می‌کنند. قدرت آنها نه در اقدامات انفرادی، بلکه در پایداری جامعه‌ای نهفته است که اجازه نمی‌دهد آن را به سکوت وادار کنند.»
از آنجا که مردم علیه رژیم ملاها و سپاه پاسداران مبارزه می‌کنند، قرار است رضا پهلوی ۶۵ ساله این جایزه را دریافت کرده و به‌صورت امانت نگهداری کند. او نوه و فرزند حاکمان سلطنتی، رضا شاه پهلوی و محمدرضا شاه پهلوی است که از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۷۹ مردم ایران را به وحشت انداخته بودند، تا اینکه در نتیجه انقلاب مردم سرنگون شدند. رضا پهلوی هنوز هم خود را «ولیعهد» می‌نامد و می‌خواهد پس از سرنگونی ملاها، نقشی سیاسی و رهبری‌کننده در ایران ایفا کند.
با این حال، شخصیت او در میان بخشی از اپوزیسیون ایرانی در تبعید و نیز اپوزیسیون داخل ایران مورد مناقشه است.
امضاکنندگان در نامه سرگشاده خود به بنیاد، اعتراضات «دانشجویان آلمانی و ایرانی در جریان سفر رسمی شاه به برلین غربی علیه دیکتاتوری و سرکوب» در ژوئن ۱۹۶۷ را یادآوری می‌کنند و همچنین یادآور می‌شوند که سرویس اطلاعاتی شاه، موسوم به ساواک ایران، با باتوم به تظاهرکنندگان حمله کرد. از این رو، نگران‌کننده‌تر است که قرار باشد به «فرزند و وارث سیاسی شاه سابق مشروعیت نمایندگی» اعطا شود، «با وجود اینکه او از سرکوب سیاسی آن دیکتاتوری به‌طور علنی دفاع کرده» است. امضاکنندگان به نمادهای ساواک اشاره می‌کنند که امروز نیز دوباره در آلمان به‌طور علنی به نمایش گذاشته می‌شوند. همچنین آنها حضور پهلوی در کنفرانس مطبوعاتی فدرال در برلین در ماه آوریل را یادآوری می‌کنند؛ جایی که او احساس کرده بود پرسش‌های یک روزنامه‌نگار حمله‌ای علیه او بوده است. روزنامه‌نگار روزنامه «تاتس» پس از آن از سوی هواداران پهلوی در فضای دیجیتال مورد توهین و تهدید قرار گرفت.
در ادامه آمده است که قرار دادن رضا پهلوی به‌عنوان امانت‌دار این جایزه، هدف آن، یعنی ارج نهادن به شجاعت مردم ایران، را تضعیف می‌کند.
اشتفن زبیش، رئیس هیئت‌مدیره بنیاد، روز پنج‌شنبه به‌صورت کتبی پاسخ داد: «ما تا این لحظه با انتقاد شما نسبت به دریافت امانی جایزه آزادی توسط رضا پهلوی موافق نیستیم. (...) ما هیچ شخصیت دیگری از طیف اپوزیسیون ایران نمی‌شناسیم که در حال حاضر به دامنه نفوذ عمومی و حمایتی قابل مقایسه دست یافته باشد.» اظهارات عمومی او «به‌وضوح نباید به‌عنوان ادامه سیاست پدرش و دولت او تلقی شود». پهلوی خود را در معرض «پرسش‌های انتقادی رسانه‌ها در آلمان و سراسر جهان» قرار می‌دهد.
علاوه بر این، پهلوی نمی‌تواند «مسئول اظهارات یا واکنش‌های» «هوادارانش در شبکه‌های اجتماعی» دانسته شود. همچنین «مسئول شعارها و پلاکاردهای برخی از حامیان در تظاهرات، که ما بدیهی است از آنها فاصله می‌گیریم»، نیز نمی‌تواند دانسته شود.
فراکسیون حزب چپ در رومر فرانکفورت نیز امانت‌داری پهلوی را مورد انتقاد قرار می‌دهد. مونا وایسی، سخنگوی فراکسیون چپ در امور سیاست تنوع، در یک بیانیه مطبوعاتی چنین نقل شده است: «حمایت او از بمباران ایران توسط آمریکا و اسرائیل با ارزش‌های صلح و حقوق بین‌الملل سازگار نیست.» پهلوی در اواسط فوریه از آمریکا و اسرائیل خواسته بود برای تضعیف رژیم، ایران را بمباران کنند. در حملات نیروهای مسلح آمریکا و اسرائیل از اواخر فوریه، غیرنظامیان نیز کشته شدند، از جمله ۱۷۰ دختر و اعضای کادر آموزشی در یک مدرسه در میناب در اواخر فوریه.
فراکسیون حزب چپ همچنین به طرح پهلوی برای دوران گذار پس از سرنگونی رژیم اشاره می‌کند که در آن «برداشت اقتدارگرایانه او از دولت» نمایان می‌شود. «این گذار به دموکراسی نیست، بلکه شکل جدیدی از تمرکز قدرت است.»
رضا پهلوی به درخواست فرانکفورتر روندشاو از تیم مطبوعاتی‌اش پاسخی نداده است. از دو هفته پیش، دادخواستی در حمایت از او و اعطای جایزه به او در change.org وجود دارد. مشخص نیست چه کسی مسئول آن است. درخواست ارسال‌شده از طریق این پلتفرم در روز پنج‌شنبه نیز تا زمان بسته‌شدن تحریریه بی‌پاسخ ماند.