اعدامها در ايران، بهرغم گرم شدن روابط بين غرب و رئيسجمهور ميانهرو
بر اساس تجزيه و تحليل آمار و ارقام توسط گروههاي مستقلي همچون عفو بينالملل، مركز اسناد حقوقبشر ايران، و فعالان مختلف اپوزيسيون ايران در واشنگتن، جداي از اخبار مثبت تلاشهاي دولت اوباما براي رسيدن به توافق هسته اي با ايران، جمهوري اسلامي هر ماه حدود 66نفر را اعدام ميكند، كه اين رقم 19نفر در ماه بيشتر از دوره دو ساله قبل از روي كارآمدن روحاني است. منتقدين توافق هسته اي، اعدامها را اثبات اين حقيقت ميدانند كه روحاني فاصله زيادي تا آن اصلاحطلب ميانه رو كه بسياري وي را در زمان رسيدن بهرياست جمهوري تصوير ميكردند دارد. ولي منابع اطلاعاتي آمريكا، مدافعان حقوقبشر و منابع سطح بالا در كنگره نسبت به نتيجهگيري زودرس هشدار ميدهند. در مصاحبه با واشنگتن تايمز، تعدادي از اين منابع گفتند كه اين افزايش اعدامها دلايل پيچيدهاي دارد. ... برخي منابع ميگويند كه ممكن است رئيسجمهور كنترل كمي روي قوه قضاييه كشور داشته باشد، و تصميمات در اين بخش دولت توسط بازيگران ديگري، منجمله سخت سران اسلام گرا كه دستورات جداگانهاي از آيتالله خامنهاي دريافت ميكنند گرفتهميشود. يكي از تئوريهاي غالب اين است كه رئيس قوه قضاييه ايران، صادق لاريجاني، چراغ سبز اعدامهاي بيشتر را در تلاش براي مخدوش كردن چهره روحاني بهعنوان يك ميانه رو، صادر ميكند. اوج گرفتن موارد حلقآويز همچنين ممكن است نتيجه خواسته آيتالله خامنهاي براي كوبيدن ميخ تسلط آخوندهاي ايران بر روي جامعه باشد، در حاليكه آقاي روحاني بهعنوان كسي كه شعارهاي اصلاحات را در صحنه جهاني ميپراكند ديده ميشود. ... قوانين ايران در رابطه با مواد مخدر، تفاوتي بين حمل مواد و تبادلات سنگين مواد مخدر قائل نميشود، و اين خود راه را براي اعدام افراد توسط مقامات بهخاطر جرمهاي كوچك هموار كرده است. گروههاي حقوقبشري ميگويند كه اين واقعيت كه اقليتهاي ايراني و بهويژه كردها، تعداد نامتناسبي از افراد حلقآويز شده را تشكيل ميدهند اين وضعيت را تلختر ميكند.. برخي معتقدند كه اعدامها در ايران چشمانداز گرمي روابط بين ايران وغرب را از مسير خود خارج ميكند. حسيبه حاج صحراوي، يكي از معاونان عفو بينالملل كه مخالف هرگونه حكم اعدام است ميگويد: "تلاش مقامات ايراني براي تغيير چهره بينالمللي خود بيمعني است اگر كه بهطور همزمان اعدامها كماكان افزايش يابد"... مقامات اطلاعاتي آمريكا گفتند كه رئيس قضاييه ايران، صادق لاريجاني "ممكن است در حال ارسال اين پيام باشد كه بردباري حدي دارد"... علائمي وجود دارد كه حاكي از آن است كه دايره دروني آقاي روحاني در مخالفت با آقاي لاريجاني قرار دارد و از افزايش اعدامها خشمگين است. همزمان با اوجگيري موارد حلقآويز در ماه نوامبر، علي يونسي، يكي از اصلاح طلباني كه عضو مجلس ايران و دستيار ويژه روحاني در امور اقليتها و فرقههاي مذهبي است، گفت كه "عناصر افراط گرا" در دولت مسئول (اعدامها) هستند. .... يك منبع ديگر به مجله تايمز گفت كه ممكن است فعالان حقوقبشر علائم نزديكي رئيس قوه قضاييه و آقاي روحاني را ناديده گرفته باشند. يكي از برادران لاريجاني، علي لاريجاني است كه رئيس مجلس است و در تلاش براي دستيابي به توافق هسته اي با غرب به روحاني نزديك است. افراد ديگري اشاره ميكنند كه آقاي روحاني در ماه اوت، مصطفي پورمحمدي را بهعنوان وزير دادگستري معرفي كرد. علي علفونه، محقق بنياد دفاع از دمكراسيها كه كارشناس عملكردهاي دروني رژيم ايران است گفت: "در دورههاي نارضايتي گسترده عمومي، رژيم تهران از اعدام، و بهخصوص حلقآويز در ملأعام براي ارعاب مردم و يادآوري قدرت دولت مركزي استفاده ميكند. لذا افزايش تعداد اعدامها، هم بهمعني نارضايتي عمومي و هم بهمعني ترس رژيم است". علي صفوي، فعال اپوزيسيون ايران در واشنگتن، گفت كه "موج اعدامها از زماني كه روحاني سر كارآمد، نشانههاي ترسناكي از اعدامهاي سال 1988 در خود دارد". در آن زمان تهران به توافقي كه توسط سازمان ملل براي پايان دادن به جنگ ايران و عراق صورت گرفته بود تن داد. پذيرش مذاكرات صورت گرفته از طرف غرب در حاليكه هيچ پيروزي قاطعي در جنگ بهدست نيامده بود، باعث شعلهور شدن جنگ دروني در سطوح بالاي ساختار پنهاني قدرت در تهران گشت، و منجر به افزايش سركوب داخلي شد. صفوي گفت كه در آن زمان، بنيانگذار جمهوري اسلامي، آيتالله خميني، جمله معروف خود مبني بر اينكه "جام زهر آتشبس را نوشيدم" را بيان كرد، و اضافه كرد كه اين بار نيز، وليفقيه علي خامنهاي، بهرغم خواست خود شروع به نوشيدن جام زهر عقبنشيني هسته اي كرده است. آقاي صفوي كه در واشنگتن بهخاطر روابط نزديكش با مجاهدين خلق ايران شناخته ميشود، گفت: "رژيم ميخواهد به مردم ايران هشدار بدهد كه لبخند و چرب زباني با طرف حسابهاي غربي بمعني كاهش سركوب مطلقي كه كشور را طي سه دهه گذشته فراگرفته است نيست. سوالي كه براي جامعه بينالمللي مطرح است اين است كه آيا در عين حال كه مسأله هسته اي را حلوفصل ميكند، روي اين تجاوزات فاحش به پايه ايترين حقوق مردم ايران متمركز شده و از رژيم در اين رابطه حسابرسي كند يا خير. ».
واشنگتن تايمز 4 فوریه 2014