Menu

پولشویی چیست ؟زمینه های پولشویی در حکومت ولایت فقیه

iran 24d47.فساد بانکی نیز در رژیم  ایران نشان می‌دهد که دست‌اندرکاران آن با دولت حاکم هم دست هستند. در صدر این افراد دستگاههای امنیتی و سپاه پاسداران قرار دارند که با فعالیتهای بانکی مرتبط اند.سپاه پاسداران بسیاری از فعالیتهای اقتصادی را در دست دارد.

 پول‌شویی تبدیل سود حاصل از خلافکاری و فساد به دارایی‌های به ظاهر مشروع است. در فرایند پول‌شویی، پول حاصل از اقدامات غیرقانونی تبدیل به پول یا ثروتی می‌شود که در ظاهر از راه‌های قانونی بدست آمده‌است و به این طریق «پول شسته شده» وارد اقتصاد می‌شود. در بسیاری از سیستم‌های قانونی و مشروع، قواعد پولشویی با روش‌های دیگر تبهکاری مالی و تجارتی تلفیق شده‌است.بیشتر قوانین ضد پولشویی به صورت آشکار با پولشویی تلفیق شده‌اند .برخی از کشورها پولشویی را تحت عنوان مبهم کردن منشأ منابع مالی تعریف می‌کنند. کشورهایی دیگر پولشویی را پولِ حاصل از فعالیتی می‌دانند که ممکن است در نقطه از کشور مشروع باشد اما در نقطه‌ای ای دیگر فساد و نامشروع تلقی شود.

پول‌شویی چگونه انجام می‌شود؟

این فرایند مراحل مختلفی دارد که می‌توان به بعضی از آنها اشاره کرد:

  • در قدم اول پول کثیف توسط کارگزاران به سیستم‌های مالی و بانکی تزریق می‌شود.
  • این پول سپس از طریق روش‌هایی پیچیده به حساب‌های متعدد دیگر منتقل می‌شود.
  • در مرحله آخر، این پول که با نقل و انتقا‌ل‌های فراوان، عادی جلوه داده شده، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

البته بسته به شرایط، ممکن است نیازی به بعضی از مراحل نباشد.

پس از ورود واژه‌‌های پولشویی و پول کثیف به ادبیات اقتصادی جهان، قوانین متعددی در سطوح مختلف بین ‌المللی برای مبارزه با این پدیده‌های اقتصادی تصویب شد و کشورهای زیادی خواستار مبارزه با آن شدند. اعضای گروه «هفت» هسته اصلی این نهاد را تشکیل می‌دهند، که با گذشت زمان کشورهای دیگری نیز به این کارگروه ویژه (FATF) اضافه شدند و هم اکنون بیش از 30 کشور عضو این کارگروه هستند.

وظیفه این کار گروه ویژه، مبارزه با پولشویی و مبارزه علیه حامیان مالی تروریسم از مهمترین وظایف FATF است؛ این کارگروه ویژه میزان اعتماد به یک کشور در جهت سرمایه‌ گذاری سایر کشور‌ها را مشخص می‌کند.

بر اساس گزارش 2016 کارگروه اقدام مالی و پولشویی (FATF)، پس از اجرای برجام، دو کشور ایران ( حمایت از تروریسم) و کره شمالی (اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی) در بالاترین درجه ریسک مالی مربوط به پولشویی قرار دارند، این گزارش به تمامی کشورها و شرکت‌هایی که با این دو کشور وارد معامله می‌شوند، هشدار می‌دهد و سیاست‌های مقابله‌ای از جمله اعمال تحریم‌های مالی علیه آن‌ها را اتخاذ می‌کند

پولشویی دارای آثار و تبعات منفی فراوانی در عرصه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی است. آثار و تبعاتی همچون گسترش فساد و ارتشا در سطح جامعه، تضعیف بخش خصوصی،‌ کاهش اعتماد به بازارهای مالی، کاهش درآمد دولت، تقویت منابع و شبکه مالی مجرمین.

تبعات منفی این پدیده شوم موجب شده است تا حاکمیت کشورها ـ همگام با مراجع بین المللی ـ در صدد مبارزه با آن برآیند و با تصویب قوانین و مقررات لازم و اجرایی کردن آن ها، از وقوع این جرم در موسسات مالی پیشگیری نموده و یا در صورت وقوع، متخلفان را شناسایی و به مراجع قضایی معرفی کنند.

وضعیت پولشویی در ایران

رژیم ایران با امضاء کنواسیون 1988 ملزم به وضع قانون ضد پولشویی در قوانین خود شده است. بر همین اساس قانون مبارزه با پولشویی در سال 1386 به تصویب مجلس رژیم و تأیید شورای نگهبان رسید. تجربه قانون گذاری در کشور نشان می‌دهد، که اجرای نادرست قانون مبارزه با پولشویی اثرات مخربی بر اقتصاد کشور گذاشته است.

ثروت‌های باد آورده، بی‌انگیزه ساختن تولید گنندگان، ایجاد انواع فسادهای اجتماعی و اقتصادی از آثار پدیده پولشویی است. بر طبق برآورده‌های صورت گرفته 20 الی 25 درصد از حجم نقدینگی کشور در اختیار هفت هزار مؤسسه مالی و اعتباری غیر مجاز قرار دارد  ، همچنین، بیش از 38 میلیون شماره حساب فاقد کد یا شناسه ملی در سیستم بانکی کشور فعالیت دارند  ، که گفته می‌شود در برخی از این حساب‌ها 120 هزار میلیارد ریال پول قاچاق مواد مخدر به گردش درآمده است  . در ایران تمامی عواملی که می‌تواند زمینه ساز گسترش پولشویی باشد، وجود دارد. این عوامل عبارتند از:

  1. وجود بازارهای غیر رسمی گسترده و نظام مالی غیر شفاف و اقتصاد زیر زمینی
  2. عدم کنترل لازم نهادهای دولتی و امور اقتصادی
  3. وجود نظام اداری ناکارا، کمبود منابع مالی و سرمایه‌ای (فیزیکی، فنی، انسانی)

FATF و توصیه‌های آن

گروه ویژه اقدام مالی یک نهاد بین الدولی است که در سال 1989 میلادی توسط نمایندگان کشورهای عضو گروه مزبور تشکیل شده است. این گروه که در حال حاضر حدود 198 کشور به صورت مستقیم یا از طریق گروه‌های منطقه‌ای در آن عضویت دارند، مدعی تدوین استانداردها و بهبود وضعیت اجرای تدابیر حقوقی، نظارتی و عملیاتی، برای مبارزه با پولشویی، تامین مالی تروریسم و تامین مالی اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی و سایر تهدیدهای مرتبط با سلامت نظام مالی بین المللی است.

این گروه با مشارکت سایر نهادهای بین المللی ذیربط و با هدف حفاظت از نظام مالی بین المللی در برابر سوء استفاده‌ها، نقاط آسیب پذیر کشورها در سطح ملی را مورد شناسایی قرار می‌دهند. توصیه‌های گروه ویژه، چارچوبی جامع و منسجم متشکل از مجموعه‌ای از تدابیری را به وجود آورده است که کشورها باید برای مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم و نیز تأمین مالی اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی، به اجرا گذارند.

قاچاق مواد مخدر، تروریسم و سلاح‌های کشتار جمعی مهمترین دغدغه کشور‌های غربی خصوصاً اعضای اصلی شورای امنیت  است

وضعیت پولشویی در ایران
برای چهارمین سال متوالی رژیم ایران رتبه اول را در جرایم پولشویی دارد.
این خبری نیست که کارشناسان را غافلگیر کند چرا که بنیاد پازل در سوئیس در گزارش خود می‌نویسد رژیم ایران تنها رژیمی است که تمامی عناصر ضروری برای جرایم پولشویی را دارد. از قاچاق کالا و اختلاس گرفته تا نظام پولی مافیایی و فسادی که در دستگاههای دولتی‌اش وجود دارد.برای مثال قاچاق در ایران از زمانی شروع شد که رژیم حاکم تلاش کرد تحریمهای اعمال شده را دور بزند.اگر چه آمار مشخصی از قاچاق توسط این رژیم وجود ندارد ولی سران این رژیم به‌طور گسترده‌یی در این موضوع دست دارند. حتی دادستان رژیم هم نسبت به میزان مواد قاچاقی که سالانه توقیف می‌شود مشکوک است.فساد بانکی نیز در این رژیم نشان می‌دهد که دست‌اندرکاران آن با دولت حاکم هم دست هستند. در صدر این افراد دستگاههای امنیتی و سپاه پاسداران قرار دارند که با فعالیتهای بانکی مرتبط اند.سپاه پاسداران بسیاری از فعالیتهای اقتصادی را در دست دارد. چه فعالیتهای علنی و چه فعالیتهای مخفیانه. نبود شفافیت در ایران نیز نقش عمده‌ای در فساد در سطوح مختلف مقامهای حکومتی دارد. اینها عواملی است که باعث شده رژیم ایران رتبه اول را در پولشویی به‌دست آورد.در این رابطه مایکل بریجنت پژوهشگر و کارشناس امور خاورمیانه در بنیاد هادسون گفت ما این اطلاعات را سال گذشته به‌دست آوردیم. رژیم ایران رتبه اول در پولشویی را در جهان دارد به‌طور مشخص به‌خاطر نفوذ سپاه پاسداران. ولی چیزی که تغییر کرده این است که دولت ترامپ و خزانه‌داری آمریکا دستگاههایی را برای پیگرد فعالیتهای سپاه پاسداران در اختیار دارند تا از معامله شرکتها با سپاه پاسداران جلوگیری کنند. پولهایی که برای ما مهم است آن پولهایی است که برای تروریسم بکار می‌رود و به حزب‌الله و حوثی‌ها داده می‌شود یا به گروه‌های مورد حمایت آنها در عراق داده می‌شود. این پولها هم‌چنین برای فعالیت در زمینه موشکهای بالستیکی بکار می‌رود یا برای خرید تجهیرات برنامه اتمی استفاده می‌شود.

فساد گسترده در ایران

سازمان شفافیت بین‌المللی در گزارش سال ۲۰۱۵ خود رژیم ایران را به لحاظ فساد در میان ۱۶۸ کشور جهان در جایگاه ۱۳۰‌ام قرار داده و یکی از فاسدترین کشورها معرفی می‌کند.

استفاده از شرکت‌های صوری گرچه برای فرار مالیاتی مرز و ملیت نمی‌شناسد اما برای کارهایی نظیر پول‌شویی و دور زدن تحریم، به طور عمده توسط تبهکاران و رژیم‌های فاسد و دیکتاتوری  مانند ایران ، کره شمالی و سوریه  و...مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روزنامه "زود دویچه" در گزارشی درباره نقش ایران و احمدی‌نژاد در "اوراق پاناما" منتشر کرد که توجه زیادی برانگیخت و واکنش‌های متفاوتی را به دنبال داشت.

سنادی که به "اوراق پاناما" مشهور شده‌اند شامل مدارکی، از جمله ایمیل‌های همکاران موسسه حقوقی "موساک فونسکا" (موسفون) است که بر اساس آنها شماری از شخصیت‌های سیاسی، هنری و ورزشی جهان مظنون به خلاف‌کاری‌هایی چون پول‌شویی، فرار مالیاتی و دور زدن تحریم هستند.

برملا شدن فساد اقتصادی درحکومت ایران معمولا متاثر از جنگ قدرت و رقابت‌های جناحی است و مسئولان حکومتی تا کنون واکنش قابل اعتنایی به افشای "اوراق پاناما" نشان نداده‌اند.

منابع مهم «پول کثیف» در ایران

ایران به دلایل گوناگونی از کشورهایی است که ریسک پول‌شویی در آن بالاست. نخستین عامل این ریسک بالا وجود وجود منابع پرشمار و گوناگون «پول کثیف» است. قاچاق کالا به داخل و خارج ایران یکی از منابع مهم پول کثیف در ایران است.

نظام بانکی فاسد
شرط ورود پول کثیف به چرخه نقدینگی اقتصاد، وجود نظام بانکی فاسد، غیر شفاف و ناپاسخگو است. بخش قابل توجهی از نظام بانکی ایران دولتی و بخشی دیگر تحت مالکیت و مدیریت نهادهایی همچون سپاه و نیروی انتظامی، شهرداری است و بخشی هم به اصطلاح خصوصی است. بخش خصوصی نظام بانکی ایران کم یا زیاد زیر نفوذ دوبخش نخست است. طبیعی است که با نبود رقابت سالم و قوانین نامناسب و همچنین نفوذ باندهای قدرت توزیع منابع بانکی منابع بانکی اساسا در چارچوب مناسبات باندهای قدرت و ثروت- که الیگارشی مالی ایران را تشکیل میدهند- صورت می گیرد.

قوانین نامناسب

بطور کلی یک رابطه مستقیم میان قانون‌گذاری ناکارآمد و میزان پول‌شویی وجود دارد. یکی از مشوق های جدی پول‌شویی در ایران ایران ناکارآمدی قوانین عرصه اقتصادی مانند قانون تجارت، قوانین مالیاتی و مدنی است. یک مقایسه میان قوانین اقتصادی ایران و کشورهای پیشرفته نشان می‌دهد که قوانین ایران دست و پاگیر و همزمان نارسا است، فعالیت اقتصادی سالم را دشوار می‌کند و به کارآمدی و شفافیت آن‌ هم هم کمکی نمی‌کند. منبع اصلی قوانین در ایران فقه شیعه و فتاوی فقیهان و نگاه فقیهانه ‌است که در طی قرن‌های گذشته فراهم آمده و محصول درک فقیهان عصر کهن از زندگی در دوره پیشا مدرن است.

نهادهای نظارتی فاسد

بنا به گفته خود مقامات حاکمیت فساد اداری در ایران به مرحله ای بالا یعنی فساد نهادینه و سیستماتیک رسیده، بنابراین نهادهای نظارتی درونی مانند قوه قضائیه که خود به فساد آلوده شده اند نمی توانند، بر فساد گسترده اقتصادی و مدیریتی ایران نظارت و آن را محدود کنند. مهم‌ترین دلیل این فساد اقتصادی و مدیریتی هم پاسخگو و شفاف نبودن نظام اداری و حکومتی، و همچنین سرکوب رسانه و جامعه مدنی مستقل از حاکمیت است.

اینه تنها وجوهی از پولشویی در نظاه ولایت فقیه است . سپاه پاسداران و شاخه برون مرزی اش ، سپاه قدس  و حزب شیطان لبنان ،بیشترین حجم قاچاق  مواد مخدر و صدرو آن به اروپا را بر عهدده دارند و با پولشی درآمدهای حاصله به فعالیت های تروریستی خود در منظقه  ادامه می دهند.

بازگشت به بالا

منتخب ویدئوکلیپ